- Câu lạc bộ Thể thao Phú Thọ xin được sử dụng số lượng 20 nài ngựa có độ tuổi từ 15 đến 17 trong thời hạn 1 năm.

Nài càng nhỏ con, thu nhập càng nhiều

Theo thống kê, tổng số nài ngựa tại trường đua Phú Thọ là 50 em, trong đó độ tuổi nhỏ nhất là 15 tuổi; lớn nhất 31 tuổi. Độ tuổi từ 18 tuổi trở lên là 30 em; độ tuổi từ 15 đến 18 tuổi là 20 em (trong đó có 3 em tuổi 15; 4 em tuổi 16 và 13 em tuổi 17).

Một nài ngựa nhí chuẩn bị ra đường đua Ảnh: Trực Ngôn

Trao đổi với VietNamNet, một cán bộ có trách nhiệm của Câu lạc bộ Thể thao Phú Thọ - xác nhận: Việc huấn luyện chuyên môn cho nài theo giáo án “nghiệp dư”, bao gồm: kỹ thuật điều khiển ngựa; xử lý các tình huống nếu có xảy ra trong quá trình điều khiển (té, ngã), kể cả tác phong đạo đức. Các nài ghi danh học cưỡi ngựa đều phải có phụ huynh hoặc người thân ruột thịt bảo lãnh trong quá trình học tập và trong suốt quá trình tham gia điều khiển ngựa.

Sau khi đạt kết quả huấn luyện (kiểm tra lý thuyết và thực tế), các nài sẽ được cấp thẻ điều khiển ngựa chính thức và đưa vào danh sách quản lý, kiểm tra, thỏa thuận làm việc khi các em có mặt đăng ký điều khiển ngựa trong các buổi đua vào mỗi buổi chiều ngày thứ bảy và chủ nhật hàng tuần (theo dạng thỏa thuận làm việc công nhật).

Câu lạc bộ Thể thao Phú Thọ cũng tổ chức đội y tế cứu thương để thường xuyên theo dõi, giám sát tình hình sức khỏe của nài trong ngày đua kịp thời, cứu thương cho nài nếu có trường hợp bị té ngã và xảy ra thương tích.

Vị cán bộ này cũng xác nhận thời gian tham gia lao động của nài tại Trường đua Phú Thọ chỉ mỗi buổi chiều thứ 7 và chủ nhật hàng tuần. Câu lạc bộ Thể thao Phú Thọ không ràng buộc về sự có mặt bắt buộc, mà do yêu cầu của phụ huynh hay chủ ngựa. 

Về chế độ thu nhập của các nài ngựa sẽ do chủ ngựa trả với số tiền bằng 10% tiền thưởng do chủ ngựa dự đua đạt thứ hạng trong đợt đua. Khoản thu nhập này nhiều hay ít còn tùy thuộc vào số lần tham gia điều khiển ngựa, nhưng không quá 4 lần/buổi. Ngoài số tiền trích thưởng 10% của chủ ngựa theo quy định, Câu lạc bộ Thể thao Phú Thọ còn chi trả thêm 10% tiền thưởng tương ứng khi các em nài điều khiển ngựa dự đua các giải do trường đua tổ chức.

Đối với các em nhẹ cân (30kg đến dưới 40kg) thì thu nhập càng nhiều do được chủ ngựa mời cưỡi các ngựa nhóm nhỏ; những em có trọng lượng từ 40kg trở lên thì thu nhập ít hơn, vì ít được chủ ngựa mời trong khi ngựa nhóm lớn quá ít và đăng ký dự đua không nhiều.

Theo thống kê của Câu lạc bộ Thể thao Phú Thọ trong tháng 4/2009, nài có trọng lượng cân nhẹ thu nhập trên 15 triệu đồng/tháng, mức thu nhập thấp nhất cũng đạt 1,7 triệu đồng/tháng. Trong khi đó, nài có trọng lượng nặng thu nhập nhiều nhất cũng chỉ 5,1 triệu đồng/tháng.

Đủ chiêu qua mặt, lách luật

Dù Trường đua Phú Thọ đã có những quy định khá kỹ đối với nài ngựa, như: không tham gia móc ngoặc, tiêu cực với bất cứ hình thức nào; cư xử tốt với bạn đồng môn, song trên thực tế, hiện tượng một số nài “xé rào” vẫn xảy ra.

Nguy hiểm luôn rình rập các nài ngựa trên đường đua. Ảnh: H.D

Ngày 4/7, phóng viên VietNamNet chứng kiến cảnh đôi co giữa một chủ ngựa và một nài, bởi ông này chỉ về nhì. “Tại mày mà tao mất ăn, coi chừng đó nhóc”. Chú bé nài ngựa kia cũng không vừa khi gân cổ cãi lại: “Ông đừng hòng thuê tôi lần thứ nữa, đồ vô ơn”. Mãi đến khi người thân của nài ngựa này có mặt khuyên can, hai bên mới thôi cãi vã.

Qua tìm hiểu của phóng viên, trong thực tế, đã có không ít nài bị xử lý kỷ luật do lỗi cố ý kiềm hãm thành tích ngựa trong thi đấu hoặc cản trở đến thành tích ngựa khác trong cùng đợt đua. Với các lỗi sai phạm này, mức xử lý từ cảnh cáo giáo dục, cấm điều khiển ngựa có thời hạn; vi phạm nặng hơn thì bị cấm điều khiển ngựa vô thời hạn. 

Nói về đội ngũ nài này, một chủ ngựa ở xã Xuân Thới Thượng, huyện Hóc Môn - TP.HCM, than thở: “Ngựa khỏe chưa đủ, muốn thắng giải còn phụ thuộc vào tài điều khiển, tính trung thực của nài. Nếu nài đã bị “mua chuộc” thì coi như chủ ngựa mất trắng”.

Cũng do đặc điểm lâu đời của trường đua cũng như đàn ngựa đua hiện nay của TP, ngựa giống nhỏ chiếm 2/3 tổng số đàn ngựa 900 con, Câu lạc bộ Thể thao Phú Thọ - Dự án hợp tác kinh doanh với Công ty TNHH Thiên Mã đã và đang có kế họach thực hiện việc nhập ngựa lớn ở nước ngoài để nhượng lại cho giới chăn nuôi ngựa trong nước với giá hợp lý. Đồng thời đã vận động và tạo điều kiện giúp đỡ cho người chăn nuôi trong nước lai tạo và đầu tư nuôi dưỡng ngựa giống lớn để từng bước thay thế dần số lượng ngựa nhỏ hiện nay. 

“Kế hoạch này là điều kiện để huấn luyện, đào tạo nài ngựa có trọng lượng nặng và tuổi lớn, tuyển chọn lao động nài đúng với quy định của pháp luật lao động”- ông Lê Anh Dũng, Chủ nhiệm Câu lạc bộ Thể thao Phú Thọ, nhìn nhận.

Cũng theo ông Dũng, để thực hiện kế họach này thì cần có thời gian ít nhất là một năm cho kế hoạch nhập ngựa và ít nhất từ 2 đến 3 năm đối với kế hoạch lai tạo giống ngựa lớn trong nước. Do vậy, Câu lạc bộ Thể thao Phú Thọ đề nghị Sở Văn hóa – Thể thao – Du lịch TP và thông qua ý kiến của Sở đề nghị UBND TP xem xét, chấp thuận cho Trường đua Phú Thọ được sử dụng số lượng 20 em nài có độ tuổi từ 15 đến 17 trong thời hạn 1 năm.

• Trực Ngôn