Ung thư gan là nguyên nhân gây tử vong chính trên toàn thế giới với hơn 600.000 ca tử vong mỗi năm. Ở châu Á, nơi có tỉ lệ mắc viêm gan B khá cao, ung thư gan đặc biệt phổ biến. Chúng ta có thể phát hiện ra căn bệnh ung thư gan sớm và chữa trị kịp thời thông qua kiểm tra và chẩn đoán định kỳ.

Các nhân tố có khả năng dẫn đến ung thư gan nguyên phát bao gồm viêm gan B, uống rượu, gan nhiễm mỡ và viêm gan C… Ở Bangladesh, viêm gan B và gan nhiễm mỡ là những nguyên nhân gây ung thư gan phổ biến nhất với khoảng 6% tổng dân số mắc viêm gan B mãn tính, 20% bị gan nhiễm mỡ.

Triệu chứng

Gan là một cơ quan có khả năng dự trữ rất lớn. Chúng ta có thể hoạt động tốt ngay cả khi bị mất 60 - 70% thể tích gan. Do đó, ở bệnh nhân bị ung thư gan khối u nhỏ, bệnh sẽ không ảnh hưởng tới chức năng gan và không gây đau đớn. Y học có thể chữa trị được ung thư gan khối u nhỏ, nhưng chúng gần như không có triệu chứng bệnh nên rất khó phát hiện để chữa trị kịp thời.

Bởi vì ung thư gan nguyên phát phát triển ở những bệnh nhân viêm gan B, C, gan nhiễm mỡ và thường xuyên uống rượu, các bác sĩ khuyến cáo mọi người nên khám định kỳ 6 tháng/ 1 lần để xét nghiệm ung thư gan.

Khi khối u ung thư gan lớn hơn, nó làm tổn thương chức năng gan và bệnh nhân bắt đầu sụt cân, vàng da, bị đau ở vùng bụng phía trên bên phải. Ở giai đoạn này vẫn có thể chữa được nhưng nếu khối u tiếp tục phát triển, nó có thể lan ra và không thể chữa khỏi.

Chụp CT gan cho thấy ung thư gan thùy phải ( mũi tên màu trắng).

Kiểm tra và chẩn đoán

Chúng ta có thể phát hiện ra căn bệnh ung thư gan sớm và chữa trị kịp thời thông qua kiểm tra và chẩn đoán định kỳ. Các kiểm tra được chia thành 3 loại:

Sinh thiết gan: Đây là phương pháp chính xác nhất giúp chẩn đoán ung thư gan nhưng lại hạn chế sử dụng bởi vì nó gây đau đớn và có 5% khả năng khiến khối u lan ra dọc đường sinh thiết.

Kiểm tra máu: Bệnh nhân nhiễm virus viêm gan B hoặc các bệnh gan khác nên kiểm tra chỉ số alpha fetoprotein 6 tháng/ 1 lần để phát hiện ung thư sớm.

Chẩn đoán hình ảnh: Có thể chẩn đoán và phát hiện bệnh ung thư gan nhờ hình ảnh như chụp siêu âm (USG); Chụp CT 3 pha; Chụp cộng hưởng từ có thuốc cản quang (MRI) và chụp PET-CT scan... Ở Trung tâm Ung thư Gan tại bệnh viện Gleneagles, thuộc tập đoàn Y tế Parkway (Singapore), các phương pháp chụp này đều được ứng dụng hiệu quả để phát hiện căn bệnh ung thư gan sớm nhất.

Ung thư gan có thể chữa được nếu phát hiện sớm

Ung thư gan có thể được chữa khỏi nếu phát hiện kịp thời bằng 2 phương pháp cấy ghép gan hoặc phẫu thuật cắt bỏ.

Phẫu thuật cắt bỏ: Phẫu thuật này nhằm cắt bỏ phần ung thư ra khỏi gan. Ung thư khu trú ở 1 phần của gan và phần còn lại có thể vẫn khỏe mạnh.

Cấy ghép gan: Nếu ung thư gan có ở cả 2 thùy gan hoặc gan không bị ung thư không khỏe thì không thể tiến hành phẫu thuật cắt bỏ được mà phải sử dụng phương pháp cấy ghép gan, có nghĩa là cắt bỏ toàn bộ gan và thay thế bằng nửa lá gan từ 1 người hiến tặng khỏe mạnh. Cấy ghép gan là phương án điều trị tốt nhất bệnh ung thư gan khi mà ung thư vẫn chưa di căn ra ngoài. Ở trung tâm  Ung thư Gan tại bệnh viện Gleneagles, 85 % bệnh nhân cấy ghép gan được trông đợi sống trên 5 năm.

Kết quả chụp PET-CT cho thấy sự tồn tại của tế bào ung thư còn lại ( vùng màu vàng cam).

Lựa chọn phương pháp điều trị tạm thời

Điều trị tạm thời ung thư gan có thể kiểm soát sự phát triển của khối u, nhưng thường ung thư không thể bị tiêu diệt tận gốc và rất ít khả năng kéo dài sự sống trên 5 năm.

Hóa trị liệu làm nghẽn động mạch gan (TACE): Hóa chất trị liệu được tiêm trực tiếp vào khối u ung thư qua một ống rỗng đặt vào mạch máu của khối u ung thư gan và làm nghẽn mạch máu đến gan. Với phương pháp này, bệnh nhân có thể bị đau và sốt vì một phần gan khỏe mạnh xung quanh khu vực ung thư cũng sẽ bị tổn thương. Bên cạnh đó, khối u hơn 3 cm không có khả năng bị tiêu diệt hoàn toàn.

Trong quá trình TACE, một ống rỗng ( mũi tên đen) được đặt vào trong mạch máu đến gan. Hạch ung thư được xác nhận và hóa chất trị liệu được tiêm trực tiếp vào trong khối u ung thư.

Tách bỏ tế bào ung thư nhờ tần số phóng xạ (RFA): Quá trình RFA nhằm đốt cháy tế bào ung thư nhờ một ống kim loại đưa trực tiếp vào khối u, tuy nhiên phương pháp trị liệu này cũng có những nhược điểm như phương pháp TACE.

Thuốc uống: Sorafenib (Nexavar®, Bayer Pharmaceutics) là hóa chất trị liệu mới nhất được FDA, Hoa Kì cho phép sử dụng. Đó là thuốc uống có hiệu quả trong việc kéo dài sự sống và cải thiện chất lượng cuộc sống.

Đối với bệnh nhân không thể cắt bỏ khối u ung thư hoặc bệnh nhân ung thư di căn, Nexavar® là sự lựa chọn tốt nhất. Tuy nhiên, ngay cả với loại thuốc mới này, một nửa số bệnh nhân tử vong trong vòng 1 năm và không có khả năng sống trên 2 năm. Bên cạnh đó, loại thuốc này rất đắt, khoảng 5000-7000 USD mỗi tháng.

Khi điều trị ung thư gan, nhiều nhân tố cần được xem xét như: tuổi, tình trạng sức khỏe của bệnh nhân, mức độ bệnh và lan rộng của ung thư...

Tuy nhiên, quan trọng nhất vẫn là kinh nghiệm và kĩ năng của các bác sĩ. Tất cả các phương pháp điều trị đều phụ thuộc vào người thực hiện và bác sĩ phụ trách phải quyết định chọn phương pháp điều trị tốt nhất cho mỗi một bệnh nhân. Đó cũng chính là điều được các bác sĩ ở Trung tâm Ung thư Gan tại bệnh viện Gleneagles ứng dụng.

• Anh Vũ