- Mặc dù luật sư của bị cáo Nguyễn Lâm Thái cho rằng thân chủ mình có dấu hiệu tâm thần và yêu cầu hoãn phiên tòa để trưng cầu giám định, nhưng HĐXX đã bác bỏ và tiếp tục xét xử.

Chiều 9/4, phiên tòa xét xử vụ án Nguyễn Lâm Thái, nguyên Giám đốc Công ty TNHH Sao Đỏ, thuộc Tập đoàn CIP, cùng 45 đồng phạm nguyên là các giám đốc, phó giám đốc các bưu điện, các trưởng và phó phòng, giám đốc doanh nghiệp, kế toán công ty con của Tập đoàn CIP, giám đốc trung tâm giám định, chuyên viên giám định, cán bộ thuế tiếp tục phần thủ tục.

Luật sư đề nghị hoãn phiên tòa

Trước đó, trong phần thẩm tra lý lịch, Nguyễn Lâm Thái đã chối bỏ “thành tích” tiền án 1 lần bị TAND Hà Nội xử 18 tháng tù về hành vi lừa đảo mà chỉ thừa nhận 1 tiền án đã từng bị TAND TP.HCM xử tù cùng về tội lừa đảo. 

Nguyễn Lâm Thái và các bị cáo trước tòa. Ảnh T.Thuấn.

Khi được hội đồng xét xử (HĐXX) hỏi ý kiến về phần thủ tục, luật sư Trịnh Anh Dũng (cùng với luật sư Nguyễn Đặng Quang bào chữa cho Nguyễn Lâm Thái) đã đề nghị hoãn phiên tòa để triệu tập giám định viên tư pháp về tâm thần. Vì theo luật sư, trước đó Thái có dấu hiệu bị tâm thần và được đưa đi giám định, nhưng cơ quan giám định có kết luận là Thái không bị tâm thần và hoàn toàn bình thường.

Luật sư cho rằng “thời gian 10 ngày là quá ngắn để kết luận Thái có bị tâm thần hay không”.

Ngoài ra, vị luật sư còn lại của Thái cũng yêu cầu tòa triệu tập thêm giám định viên tài chính vì cho rằng sự có mặt của ông Dương Văn Hòa (giám định viên, tổ trưởng tổ giám định) không thể bao quát hết các câu hỏi của tòa về mức độ thiệt hại tài chính. Do vậy, hai luật sư của Thái đã đề nghị được hoãn phiên tòa để bảo đảm quyền lợi cho Thái và các đồng phạm.

Bên cạnh đó, luật sư Bùi Quang Nghiêm (bào chữa cho bị cáo Phạm Chương và Nguyễn Hoàng Nhân) có ý kiến rằng ông rất băn khoăn với tư cách của bà Nguyễn Thu Liễu (Hội thẩm nhân dân). Theo ông Nghiêm, bà Liễu hiện đang là luật sư tập sự nên “không thể giữ vai trò là Hội thẩm nhân dân” tham gia xét xử vụ án này. 

Trước đó, vị luật sư này còn cho rằng, bưu điện các tỉnh là những đơn vị hạch toán phụ thuộc Tổng Công ty Bưu chính Viễn thông. Vì thế, các bưu điện này không có tư cách pháp nhân đầy đủ, nên tòa không thể xem các bưu điện có tư cách tố tụng là nguyên đơn dân sự như tòa đã triệu tập.

Mở đầu cho buổi làm việc chiều 9/4, thẩm phán Lê Thị Hương, chủ tọa phiên tòa thay mặt HĐXX giải quyết những vấn đề mà các luật sư đặt ra và cơ bản đã bác hết các yêu cầu của các luật sư. Theo đó, xác định lại tư cách nguyên đơn dân sự là các giám đốc của các bưu điện có liên quan đến vụ án có đủ tư cách là nguyên đơn dân sự theo quy định của pháp luật.

Về việc bà Nguyễn Thu Liễu ngồi ghế Hội thẩm trong phiên tòa này, theo HĐXX là không ảnh hưởng vì bản thân bà này đã là Hội thẩm của TAND tỉnh Đồng Nai cho dù bà Liễu là luật sư hay luật sư tập sự.

Nguyễn Lâm Thái trả lời thẩm vấn. Ảnh T.Thuấn.

Việc các thành viên trong tổ giám định tài chính không có mặt đầy đủ mà chỉ có ông Dương Văn Hòa, theo HĐXX vẫn có thể trả lời chất vấn của các luật sư và HĐXX. Do vậy, việc xác định mức độ phạm tội của các bị cáo vẫn được đảm bảo. Việc luật sư bào chữa cho Nguyễn Lâm Thái yêu cầu hoãn phiên tòa để triệu tập giám định tư pháp tâm thần là không cần thiết vì tòa sẽ căn cứ vào lời khai của Thái tại phiên tòa để xem xét.

Khoảng 14h30, kết thúc phần thủ tục (tòa dự kiến phần thủ tục hết 3 ngày), phiên tòa chuyển sang phần công bố cáo trạng của đại diện VKS.

Hàng loạt bưu điện bị lừa

Tại bản cáo trạng mà đại diện VKSND tỉnh Đồng Nai giữ quyền công tố theo ủy quyền của VKSND Tối cao công bố trước tòa, từ năm 1999 đến năm 2005, Nguyễn Lâm Thái đóng vai trò cầm đầu và trực tiếp chỉ đạo cấp dưới thành lập một nhóm các công ty TNHH ("Tập đoàn" CIP), sau đó sử dụng pháp nhân các doanh nghiệp này để quan hệ, giao dịch, ký hợp đồng bán vật tư, thiết bị cho các bưu điện trên cả nước để chiếm đoạt tài sản Nhà nước.

Thủ đoạn mà Nguyễn Lâm Thái cùng các ‘‘cộng sự’’ áp dụng là dùng tư cách pháp nhân của các công ty trong hệ thống ‘‘tập đoàn’’ CIP mua hoá đơn GTGT khống để hợp thức hoá thiết bị, vật tư không rõ nguồn gốc xuất xứ, hàng trôi nổi trên thị trường. Sau đó, tạo dựng, sửa chữa công văn của Tập đoàn Bưu chính Viễn thông Việt Nam (VNPT), kết luận, trả lời về thẩm định giá của Trung tâm thẩm định giá Bộ Tài chính; sử dụng báo giá, hợp đồng đã ký với bưu điện khác để quan hệ, tạo lòng tin khi ký hợp đồng mới… để chiếm đoạt tổng cộng hơn 24 tỷ đồng.

Để mở rộng quan hệ, khuếch trương danh tiếng, tạo lòng tin, đồng thời gây áp lực khiến các bưu điện tin tưởng mà mua vật tư, thiết bị với giá đã được nâng khống mấy chục lần, Nguyễn Lâm Thái đã cho in ảnh, ghép ảnh của nhiều quan chức kể, cả lãnh đạo VNPT lên catologe quảng cáo của "tập đoàn CIP" rồi đem đến các bưu điện chìa ra hù dọa, "ép" đối tác phải mua hàng. 

Đại diện VKSND Đồng Nai công bố bản cáo trạng của VKSND Tối cao tại phiên tòa. Ảnh T.Thuấn.

Ngoài ra, Thái còn lợi dụng việc quảng cáo, giới thiệu các dịch vụ bưu chính viễn thông cho khách hàng trong cả nước và quốc tế trên phù điêu quảng cáo nhân dịp Việt Nam tổ chức SEA Games 22 của VNPT.

Thái đã sử dụng công văn số 6305 ngày 22/10/2003 của VNPT gửi cho 11 bưu điện thuộc các địa phương có tổ chức SEA Games 22 rồi photo màu, trắng đen thành nhiều bản gửi cho các bưu điện. Mục đích nhằm để các bưu điện này tin là có sự chỉ đạo của cấp trên trong việc quan hệ, giao dịch, ký hợp đồng mua thiết bị, vật tư các công ty của Thái.

Hàng loạt các bưu điện ở các tỉnh như: An Giang, Đồng Nai, Thái Nguyên, Bình Định, Ninh Thuận, Thừa Thiên Huế, Cần Thơ, Phú Yên, Bình Thuận, Vĩnh Long, Cà Mau, Bạc Liêu, Trà Vinh và Long An đã ký tổng cộng 169 hợp đồng kinh tế để mua các loại vật tư thiết bị có tổng trị giá hàng hoá là trên 47 tỷ đồng với một số công ty TNHH do Nguyễn Lâm Thái cầm đầu, gây thiệt hại trên 37 tỷ đồng.

Việc các bưu điện ký kết hợp đồng đầu tư trang thiết bị, vật tư với các công ty của Nguyễn Lâm Thái đã không tuân thủ các quy định về đầu tư, xây dựng của Chính phủ và của VNPT, vi phạm các nguyên tắc quản lý kinh tế gây thiệt hại lớn cho Nhà nước.

Giúp sức cho Nguyễn Lâm Thái "tác oai tác quái" là một số quan chức thuộc Trung tâm Thẩm định giá - Bộ Tài chính đã không tuân thủ đúng quy trình thẩm định, không khảo sát giá thị trường mà chỉ dựa vào đơn giá vật tư do các công ty con của Thái cung cấp để cho ra khung giá bừa bãi, khiến cho các bưu điện "sập bẫy" của Thái.

Kết thúc phiên làm việc buổi chiều, VKS đã công bố được phân nửa bản cáo trạng. Ngày 10/4, VKS sẽ tiếp tục công bố cáo trạng và sau đó sẽ tiến hành xét hỏi cụ thể từng nhóm bị cáo theo tội danh. Lần lượt sẽ là: lừa đảo chiếm đoạt tài sản, trốn thuế, lưu hành các giấy tờ có giá giả khác, thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng, cố ý làm trái các qui định của Nhà nước gây hậu quả nghiêm trọng.

• Tấn Thuấn