- "Cũng vì lòng tham của tôi mà vợ tôi bị liên lụy, phải chịu cuộc sống tù đầy, còn các con tôi thì côi cút không cha không mẹ. Lỗi lầm của tôi đã khiến cả gia đình tôi phải ly tán, vợ con tôi phải sống khổ cực"...

Câu chuyện của người đàn ông khoác áo tù khiến người nghe không khỏi rớt nước mắt. Kể về hoàn cảnh của mình, phạm nhân này thỉnh thoảng lại dừng câu chuyện, dùng ống tay áo thấm những giọt nước mắt đầy xót xa, hối hận...

Từ đại gia thành tù nhân

Vẫn gương mặt sáng sủa và dáng vẻ đĩnh đạc của ông giám đốc một thời, nhưng phạm nhân Đặng Xuân Hòa (SN 1954, trại giam Nam Hà) tỏ ra dè dặt và lễ phép khi tiếp xúc với khách lạ. Nhưng chỉ sau vài ba câu xã giao, phạm nhân này bắt đầu cởi mở kể về cuộc đời đầy thăng trầm của mình.

Trong suốt câu chuyện, gương mặt người đàn ông này lúc thì đầy vẻ linh hoạt, tự hào khi kể về những năm tham gia kháng chiến chống Mỹ, rồi được làm giám đốc và trở thành một đại gia. Khi lại nặng trĩu u uất khi nhắc lại những lỗi lầm của mình, về hai cậu con trai tội nghiệp đã phải sống nhờ tình thương của những người họ hàng hơn 10 năm nay vì cả cha lẫn mẹ đều bị đi tù.

Phạm nhân Hoà làm MC trong một buổi hội diễn văn nghệ của trại giam Nam Hà.

Làm ăn thất bát, lãi mẹ đẻ lãi con, con số nợ nần không trả được của công ty lên đến gần chục tỷ đồng. Bán hết nhà cửa, đất đai, rồi nhờ cậy tới sự giúp đỡ về tài chính của anh chị em bên nội, bên ngoại, vợ chồng Đặng Xuân Hòa vẫn không thể trả hết nợ. Và việc gì đến cũng phải đến- ngày 16/6/1994 Đặng Xuân Hòa bị bắt giam đến 24/6/1994, tạm tha và bắt lại vào ngày 18/12/1997.

Theo kết quả tra cứu thông tin phạm nhân, từ năm 1991 đến năm 1994, Hòa đã lợi dụng sự làm ăn tín nhiệm, các đơn vị kinh tế tin tưởng ứng hàng bán đại lý cũng như đặt cọc và cho vay, bán chịu, nhưng sau đó không có khả năng thanh toán, không đủ căn cứ chứng minh.

Đặng Xuân Hòa bị kết tội chiếm đoạt số tiền rất lớn của nhiều đơn vị kinh tế và cá nhân với tổng số tiền 4.171.835.700 đồng và phải nhận mức án chung thân. Với vai trò là thủ quỹ của công ty, liên đới trong vụ án, vợ của Đặng Xuân Hòa là Nguyễn Thị Tuyết cũng phải chịu mức án 14 năm tù giam. Năm 1997 Xuân Hòa đi thụ án tại trại giam Nam Hà, còn vợ đi thụ án tại trại giam Thanh Xuân.

Nơi ngục tù vẫn đắm đuối yêu thương

Hai trại giam cách nhau tới gần trăm cây số. Hơn 10 năm không được gặp vợ, nhưng tình yêu dành cho vợ của phạm nhân Hòa khiến nhiều cán bộ của hai trại giam và bạn tù đều không khỏi cảm động. Dù ở hai trại giam khác nhau, nhưng những ngày lễ dành cho chị em, ngày sinh nhật của vợ, người phạm nhân này đều tìm cách gửi quà cho vợ. Số tiền nhỏ nhoi 200.000 đồng được người nhà gửi vào để chi tiêu thêm hàng tháng được người đàn ông này dè sẻn để tiết kiệm tiền mua quà cho vợ.

"Với 200.000 đồng đó tôi phải tính toán. Ví dụ tháng này có ngày 8/3 thì tôi phải ăn tiêu dè sẻn để tiết kiệm tiền mua hoa tặng vợ. Có lúc định tiêu tiền vào việc gì đó, chợt nhớ ra sắp đến ngày sinh nhật của vợ, tôi đành tạm gác nhu cầu của mình để có tiền mua quà cho vợ", phạm nhân Hòa nói.

Một chương trình văn nghệ mà phạm nhân Hoà tham gia dàn dựng.

"Sở dĩ vợ tôi viết thư nói vậy vì lần đó là ngày 8/3, dành dụm được ít tiền, tôi nhờ một cán bộ trại giam ra Phủ Lý đặt dịch vụ điện hoa, gửi cho vợ tôi một bó hoa hồng thật đẹp, kèm theo một tấm bưu thiếp với những dòng yêu thương nồng nàn. Chắc vì chuyện đó mà vợ tôi bị bạn tù trêu là già rồi còn lãng mạn nên xấu hổ đó", ông Hòa nói.

Đang vui vẻ bỗng ông chùng xuống rồi chậm rãi kể: "Năm đó, khi công ty phá sản, nợ nần chồng chất, hai vợ chồng phải đối mặt với án tù rất nặng, vợ tôi đã uống thuốc tự tử. Rất may khi đó tôi phát hiện nên đã kịp lao vào móc họng vợ tôi ra để lấy viên thuốc ngủ. Vì không muốn sống, vợ tôi lúc đó đã cắn ngón tay tôi chảy máu rất nhiều. Sợ mất vợ, người đàn ông trong tôi như chạy đâu mất khi tội quỳ mọp dưới chân vợ van xin vợ tôi đừng tìm đến cái chết, cố gắng gượng sống, dù có bị đi tù thì cũng cố gắng cải tạo thật tốt để sớm được trở về làm lại từ đầu".

Ông thú nhận: "Những ngày sau đó tôi phải sống trong nỗi phấp phỏng, luôn để mắt đến vợ vì sợ vợ nghĩ tiêu cực lại tử tự lần nữa. Tôi đã phải hết sức chiều chuộng, động viên để vợ tôi vượt qua cơn khủng hoảng lúc đó".

Những năm tháng trong tù cũng là những năm tháng phạm nhân Hòa phải sống trong sự dằn vặt bản thân: "Cũng chỉ vì tôi, vì lòng tham của tôi mà vợ tôi bị liên lụy, phải chịu cuộc sống tù đầy, còn các con tôi thì côi cút không cha không mẹ. Lỗi lầm của tôi đã khiến cả gia đình tôi phải ly tán, vợ con tôi phải sống khổ cực- điều này khiến tôi day dứt vô cùng. Tôi cứ tự hỏi tại sao mình tham lam đến thế. Tất cả đều do lòng tham mà ra. Tất cả cũng chỉ vì sự cám đỗ của đồng tiền, do mình không kiềm chế được lòng tham nên đã phạm tội".

Đau đáu nỗi lo ngoài song sắt

Ngoài tình cảm đặc biệt dành cho vợ, ông Hòa còn luôn đau đáu về hai cậu con trai khi một đứa phải sống với chú, một đứa phải sống với dì, lại thiếu vắng sự chăm sóc, dạy dỗ của cả cha lẫn mẹ. Mỗi lần nhìn thấy những phạm nhân chạc tuổi con mình phải vào tù cải tạo vì những lỗi lầm đã gây ra, ông Hòa không khỏi xót xa khi nghĩ đến đứa con trai của mình.

Ông nói: "Chúng nó có đầy đủ cả cha lẫn mẹ mà còn thế. Nếu nhỡ con tôi vì nghĩ tiêu cực hoặc không được dạy bảo đến nơi đến chốn mà phạm phải lỗi lầm gì, rồi cũng phải vào tù như cha mẹ nó thì tôi sẽ không thể tha thứ cho mình được".

Vì không được ở gần con, không có cơ hội để hiểu con nên dù ở trong tù ông Hòa luôn cố gắng tìm những bài báo, cuốn sách nói về từng độ tuổi mà hai con trai của ông đã trải qua để qua đó hy vọng có thể hiểu hơn về con mình. Rồi nhiều đêm nằm thao thức không ngủ được, ông đã ngồi dậy viết những bức thư dài hàng chục trang cho con. Trong thư chất chứa nhiều sự lo âu, tình cảm xót xa và cả những lời răn dạy của người cha dành cho những đứa con của mình.

Ông Hoà chưa bao giờ  vắng trong bất cứ hoạt động nào của trại giam.

Nói đến đây, những lời của ông Hòa như ứ nghẹn nơi cổ họng. Ông đưa ống tay áo tù nhân lên chấm vội những giọt nước mắt vừa tuôn rơi vì thương con, vì cảm xúc hối hận dâng trào... Cố ngăn tiếng nấc, ông nói tiếp: "Tôi tự hào về nó lắm. Sau khi tốt nghiệp đại học, nó lại thi văn bằng hai và giờ đang công tác tại một ngân hàng lớn ở TP. HCM".

Nói về đứa con trai thứ hai, ông Hòa lại tỏ ra lo lắng: "Sau khi học hết trung cấp, nó gom được ít tiền để đầu tư làm ăn với bạn, không ngờ lại bị thua lỗ. Số tiền bị thua lỗ có mấy chục triệu thôi nhưng nó rất sợ khi nghĩ đến chuyện cũng vì làm ăn thua lỗ mà cả bố mẹ nó đã phải ngồi tù. Khi tôi động viên nó cố gom tiền để làm ăn lại từ đầu thì nó lắc đầu nói: "Thôi bố ơi, con sợ đi tù lắm". Câu nói đó của nó như bóp nghẹt tim tôi. Tôi cảm thấy đau thắt cả tim khi nghe con nói vậy. Cả mấy đêm liền sau đó tôi không hề chợp mắt".

Tuy vậy, cả trại Nam Hà những ngày này đều biết ông Hoà đang rất vui. Chia tay với chúng tôi, ông Hoà như muốn vỡ oà ra khi khoe chuyện vợ ông vừa được giảm án nhân dịp 2/9:  "Do vợ tôi cải tạo tốt nên bị tuyên 14 năm tù giam, nhưng bà ấy chỉ phải thụ án gần 11 năm. Ngày 18/5/2008, vợ tôi đã được tha tù trước thời hạn. Được ra tù là  vợ tôi lên đây thăm chồng ngay. Cuộc tái ngộ của hai vợ chồng sau hơn 10 năm xa cách khiến chúng tôi đã không cầm được nước mắt. Lần gặp cuối cùng, vợ tôi còn trẻ trung với vóc dáng gọn gàng, sau hơn 10 năm cô ấy đã già đi nhiều và to béo nữa, không còn thon thả như trước...".

• Tuyết Nhung
   
  Kỳ 2: Người tử tù được trở về từ cõi chết