- Trước thực trạng hai khu công nghiệp ở Nam Cần Thơ triển khai ì ạch, gây bức xúc trong dư luận ở Nam Cần Thơ có một số ý kiến cho rằng: Đây là cách kinh doanh của các chủ đầu tư khu công nghiệp, tìm cách "xí phần", giành chỗ những khu đất có vị trí chiến lược trong kinh doanh rồi từ từ triển khai chờ khi cầu Cần Thơ hoàn thành, sân bay đi vào hoạt động để các khu công nghiệp này có nhiều lợi thế?

Khu công nghiệp Hưng Phú 2 , TP. Cần Thơ  rất "hoành tráng" trên giấy (Ảnh: Vĩnh Kim)

Chậm trễ do thiếu vốn, vướng cơ chế?...

Ông Huỳnh Việt Dũng, Phó ban Quản lý KCX&CN Cần Thơ cho biết, trong tháng 8/2008, các bên liên quan đã kết hợp với UBND quận Cái Răng thành lập Hội đồng giải toả bồi hoàn Khu công nghiệp Hưng Phú 2B. Ban quản lý cũng chỉ đạo Công ty CP KCN Sài Gòn - Cần Thơ kết hợp với ban bồi thường giải phóng mặt bằng (GPMB) quận Cái Răng tập trung công tác bồi thường giải phóng mặt bằng Khu công nghiệp Hưng Phú 1.

Tại Khu công nghiệp Hưng Phú 1, việc giải phóng mặt bằng ì ạch và “da beo” vì sự chèo kéo giữa nhà đầu tư và người dân có đất trong dự án. Dự án 262ha này chia các khu giải phóng mặt bằng ra thành nhiều khu để giải phóng mặt bằng.

Cụ thể khu 22ha giải phóng mặt bằng còn 1 hộ, nhưng hộ này không chịu nhận bồi hoàn giải toả và giao đất. Khu đất 35ha đã chi trả tiền bồi thường GPMB 77/122 hộ, diện tích thu hồi 16ha. Khu 78ha đã kiểm kê 80 hộ với diện tích 23,5ha, có 12 hộ tương đương với 2,5ha không cho kiểm kê. Khu tái định cư 9,6ha, đã hoàn tất kiểm kê hiện trạng, điều phức tạp ở đây là có 8 hộ có diện tích hơn 5.700m² nhận 100% tiền bồi hoàn giải toả nhưng vẫn sống trên đất thổ cư chờ tái định cư.

Khu tái định cư 110ha đã có quyết định thu hồi đất ngày 12/5/2008, đến nay Công ty CP KCN Sài Gòn - Cần Thơ đã chuyển nhượng 12 hộ, diện tích chuyển nhượng 2,2ha. Công bằng mà nói, hiện nay dân cảm thấy bị thiệt thòi quá nhiều, vì dự án treo dài, không trồng trọt gì được, nhà cửa cũng không dám sang vì không biết ngày nào phải ra đi. Những người trước đây đã đầu tư vốn để xây tường rào bằng bê tông, xây chuồng heo, xây mồ mả cho ông bà cha mẹ giờ đây cũng nằm đó chờ thời chứ không có nhà đầu tư nào tiến hành rốt ráo.

Riêng về phía các nhà đầu tư, trong cơn sốc của thị trường tiền tệ như hiện nay, dù có muốn đền bù nhanh, giải toả nhanh, thi công nhanh cũng phải cân đo về tài chính. Vốn các chủ đầu tư cần từ vài chục tỉ đến cả trăm tỉ cho mỗi khu công nghiệp, thế nhưng liệu ngân hàng có sẵn lòng cho vay để các nhà đầu tư bồi hoàn giải toả và thi công hạ tầng như trước đây không? Đó chính là lý do tại sao các nhà đầu tư cứ ậm ừ cho qua ngày đoạn tháng.

... Hay chậm trễ do "xí phần" chờ thời cơ?

Phó Trưởng ban Quản lý các KCX&CN Cần Thơ Huỳnh Việt Dũng cho rằng: “Khó khăn lớn nhất hiện nay là nhà đầu tư và người dân có đất trong dự án chưa có sự đồng thuận. Chúng ta chưa có đất đủ để tái định cư cho dân trong dự án khi giải toả bồi hoàn. Vấn đề năng lực tài chính của các nhà đầu tư trong điều kiện hiện nay. Cơ sở hạ tầng như giao thông, nước, điện, bưu chính viễn thông… Tất cả còn phải nỗ lực nhiều”.

Vườn không nhà trống ở Khu công nghiệp Hưng Phú 1. (Ảnh: Vĩnh Kim)

Chung quanh các vấn đề chậm triển khai ở các Khu công nghiệp Hưng Phú, ông Nguyễn Thanh Sơn, Phó Chủ tịch UBND TP Cần Thơ đã có kết luận như sau: Việc hình thành phát triển Khu công nghiệp Hưng Phú khá lâu và công tác triển khai dự án từ công ty xây dựng hạ tầng KCN Cần Thơ do thiếu vốn, vướng cơ chế. Vì vậy mới giao cho Công ty CP KCN Sài Gòn - Cần Thơ thực hiện. Công ty này vẫn chậm triển khai nên TP mới cấp thêm cho hai đơn vị đầu tư như tình hình hiện nay.

Việc triển khai KCN Hưng Phú chậm có những nguyên nhân như sau: Tình hình thu hút đầu tư của TP còn chậm. Nhà đầu tư KCN Hưng Phú chưa quan tâm nhiều còn trông chờ vào sự đột phá của TP sau khi các dự án hoàn thành: cầu Cần Thơ, sân bay Trà Nóc, cảng Cái Cui.

Các sở, ngành liên quan chưa thực hiện hết trách nhiệm, còn đùn đẩy, chưa quan tâm, cùng nhau tìm biện pháp tháo gỡ khó khăn, giúp đỡ cho nhà đầu tư. Chính quyền địa phương chưa hợp tác tốt với nhà đầu tư về việc thực hiện chính sách đền bù, giải phóng mặt bằng.

Phó Chủ tịch UBND TP Cần Thơ Nguyễn Thanh Sơn cũng chỉ đạo: Khuyến khích các thành phần kinh tế tham gia công tác đo đạc. Giao Sở Tài nguyên & Môi trường, Sở Xây dựng Cần Thơ thực hiện cắm mốc trong tháng 8/2008. Tích cực xây dựng khu tái định cư 9,6ha để sớm bố trí dân đã chấp nhận bồi hoàn giải toả và di dời.

Theo Trưởng ban Quản lý các KCX&CN Cần Thơ Võ Thanh Hùng, Ban quản lý đang tích cực chỉ đạo Công ty CP KCN Sài Gòn - Cần Thơ triển khai bồi hoàn, giải toả KCN Hưng Phú 1 để đến cuối năm 2008 phải có đất sạch 57ha cho thuê.

Nhiều khó khăn đang chờ giải quyết, tuy nhiên, tiến độ bồi hoàn, thi công và giải quyết các vấn đề liên quan vẫn còn ở “tiến độ rùa”. Các nhà đầu tư hai Khu công nghiệp Hưng Phú có thực lòng muốn đẩy nhanh tiến độ hay là dựa vào khó khăn này, khó khăn khác để "treo dân", để “xí phần” và chờ thời cơ sau khi cầu Cần Thơ và các dự án lớn ở Cần Thơ hoàn thành giá trị đất tăng lên? 

• Vĩnh Kim