Các đại biểu hăng hái đóng góp ý kiến cho đề án. (Ảnh: Minh San)

Ngày 23/5, tại TP Đà Nẵng, Bộ Xây dựng đã chủ trì hội thảo đề án “Chung sống an toàn với lũ tại các tỉnh miền Trung”, nhằm mục đích giảm thiểu thiệt hại tại các tỉnh miền Trung trong mùa mưa bão.

Theo số liệu thống kê, miền Trung có 11 tỉnh với tổng diện tích hơn 79.000km2, chiếm 25% diện tích cả nước, dân số trên 15 triệu người. Hằng năm, khu vực này hứng tới 65% số cơn bão đổ bộ vào Việt Nam. Toàn bộ người dân nơi đây đều phải chịu ảnh hưởng nặng nề do bão, lũ gây ra.

Cũng theo số liệu thống kê, trong hai năm 2006, 2007, ngoài thiệt hại về người, bão lũ còn gây thiệt hại về kinh tế khoảng 1,2 tỷ USD, trong đó riêng các tỉnh miền Trung chịu thiệt hại hơn 4.400 tỷ đồng. 

Các chuyên gia đánh giá, nguyên nhân gây ra thiệt hại về người và kinh tế chủ yếu là do quy hoạch và phân bố dân cư không đồng đều, chưa hợp lý. Phần khác, do hệ thống hạ tầng kỹ thuật, công trình đầu mối và cơ sở vật chất đều được thiết kế cắt ngang chắn dòng chảy. Hệ thống thông tin liên lạc còn thô sơ và thiếu đồng bộ, không được phổ biến trên toàn khu vực. Đặc biệt các trung tâm cảnh báo sớm về thiên tai còn thiếu trầm trọng. Ngoài ra, các cơ chế về phòng chống lụt bão còn chồng chéo về chức năng nhiệm vụ. Ý thức người dân và chính quyền còn chủ quan… 

Từ những lý do nói trên, ngày 16/11/2007, Chính phủ đã có công văn giao Bộ Xây dựng phối hợp với các bộ, ngành liên quan khảo sát, nghiên cứu địa hình sông suối tại các tỉnh  miền Trung để xây dựng đề án “Chung sống an toàn với lũ tại các tỉnh miền Trung”.

Nội dung đề án

Theo đề án, giai đoạn 1 (2008 -2010) có tổng kinh phí đầu tư là hơn 10 nghìn tỉ đồng; giai đoạn 2 (2011 - 2015) có vốn đầu tư gần 8.400 tỉ đồng.

Theo đó, giai đoạn 1, đề án sẽ thực hiện xây bản đồ ngập lụt và phần mềm mô hình ngập lụt các tỉnh tại miền Trung; hoàn thành rà soát và quy hoạch lại các huyện, xã; di dời và tái định cư dân ra khỏi khu vực đặc biệt nguy hiểm; nghiên cứu cải tạo các công trình dân sinh, các công trình công cộng để chống chọi với bão lũ.

Ngoài ra, trong giai đoạn này sẽ nâng cấp hạ tầng kỹ thuật quốc gia trên 11 tỉnh miền Trung, chủ yếu tập trung vào việc xây dựng các cống qua đường, cải tạo các cây cầu tạm, cầu xuống cấp, nâng cấp hệ thống công trình thuỷ lợi,…

Giai đoạn 2 sẽ điều tra nghiên cứu về tự nhiên và các biến đổi thời tiết, khí hậu; nghiên cứu tổng thể các công trình thuỷ lợi, các rừng phòng hộ đầu nguồn và rừng ven biển; quy hoạch hệ thống đô thị, khu kinh tế vùng duyên hải;…

Như vậy, đề án nếu hoàn thành sẽ tạo điều kiện cho một số bộ phận nhân dân trong địa bàn 11 tỉnh, thành được sống trong môi trường ổn định, sinh hoạt tốt hơn chỗ ở cũ. Đồng thời tạo điều kiện cho việc phát triển kinh tế, nâng cao đời sống lên từng bước rõ rệt.

Những ý kiến bổ sung đề án

Trong buổi hội thảo, ông Trần Phước Chính, Phó Chủ tịch UBND TP Đà Nẵng, đã kiến nghị với Bộ Xây dựng cần quan tâm đến dân vạn vạn đò và vấn đề xây dựng nhà kiên cố tránh bão lũ (có cần thiết xây không vì quá tốn kém? Khi xây cần chú ý đến kiến trúc đô thị và đến dòng chảy vì đa số dân vùng lũ ở sát sông, ven biển).

Đại biểu tỉnh Quảng Bình thì cho rằng tên đề án chưa cụ thể vì mới quan tâm đến lũ chứ chưa đề cập đến bão; đồng thời cần xem xét địa hình các tỉnh, đặc biệt từ Thanh Hoá đến Quảng Trị do độ dốc cao, dòng chảy của sông ngòi rất xiết. Đại biểu này cũng cho rằng xây dựng nhà tránh bão kiên cố sẽ ảnh hưởng đến dòng chảy mà lại không thiết thực cho cư dân vùng lũ; nên chăng hỗ trợ vốn cho hai hộ mua chung một con thuyền nhỏ để họ dễ dàng chạy bão. 

Ông Nguyễn Văn Cảnh, Giám đốc Sở Xây dựng tỉnh Quảng Trị, nêu một ý kiến mà theo ông là rất “nhỏ”: Nếu so sánh thiệt hại về người do bão lũ thì cả miền Trung chưa bằng một tỉnh bị chết do tai nạn giao thông.

Một số đại biểu lại cho rằng khi triển khai đề án cần quan tâm đến văn hóa, phong tục tập quán cụ thể của từng địa phương.

Sau khi nghe kỹ các tham luận, ông Nguyễn Trần Nam, Thứ trưởng Bộ Xây dựng, hứa sẽ nghiên cứu kỹ các ý kiến, sớm điều chỉnh và đưa đề án vào triển khai. 

Minh San