- Thời gian gần đây, người dân 5 xã Kỳ Long, Kỳ Liên, Kỳ Lợi, Kỳ Thịnh và Kỳ Phương, huyện Kỳ Anh (nằm trong khu vực ảnh hưởng của dự án Formosa, tỉnh Hà Tĩnh) đã ào ào xây hàng trăm công trình trái quy định.

Xây công trình tạm chờ đền bù

Để công tác bồi thường, tái định cư và giải phóng mặt bằng phục vụ cho dự án Formosa (Đài Loan) đúng tiến độ, ngày 29/8/2008, UBND huyện Kỳ Anh có Thông báo số 116 về việc đình chỉ các hình thức cơi nới, xây dựng mới các công trình, nhà cửa, vật kiến trúc và sản xuất vụ Đông - Xuân 2008 - 2009, trong vùng ảnh hưởng của dự án.

Thế nhưng, bất chấp thông báo này, từ cuối năm 2008 đến nay, người dân 5 xã nói trên đã đua nhau xây rất nhiều công trình từ sơ sài đến kiên cố trong vùng bị cấm nhằm kiếm tiền đền bù khi di dời.

Người dân ở các xã chịu ảnh hưởng trực tiếp của dự án  Formosa đã dùng chính số tiền được nhận đền bù trước Tết xây nhà, công trình để tiếp tục được nhận đền bù. Ảnh: Hà Vy

Các xã nằm trong vùng dự án Formosa hiện chẳng khác gì những công trường xây dựng khi mà hầu hết người dân đều cố sức tăng hết công suất tranh thủ xây nhà, xây tường rào, lát gạch, làm mái che…  

Ở những công trình như xây nhà và bờ rào thì gạch được đóng chủ yếu bằng cát và một ít xi –măng, sau đó đem phơi một vài ngày là đưa ngay vào xây. Dù là nhà to hay nhà nhỏ cũng đều được xây cổng từ trong ra đến tận mép đường, còn tường rào quanh nhà thì không còn chỗ trống. Đối với những công trình này, chủ nhà chẳng quan tâm đến chất lượng mà họ chỉ cốt làm sao xây xong càng nhanh càng tốt.

Tại xã Kỳ Liên, nhiều hộ gia đình nằm trong vùng quy hoạch đã trồng khá nhiều cây cảnh, đặc biệt là cây mưng. Toàn bộ số cây này được lấy từ rừng trồng tạm để kiếm tiền đền bù khi di dời.

Suốt gần 2km dọc Quốc lộ 1A đoạn qua xã Kỳ Long, hàng chục ngôi nhà kiên cố giá lên đến hàng trăm triệu đồng đang được người dân hoàn thành những công đoạn cuối cùng để đưa vào sử dụng.

Điều đáng nói là tại xóm Liên Minh, xã Kỳ Long có nhiều Đảng viên và cán bộ xóm như ông Đoàn Phú (xóm trưởng), ông Trần Văn Hiệp (công an) cũng đua nhau xây dựng các công trình như lát gạch, làm mái che. Khi được hỏi thì họ trả lời là, thấy dân xây dựng nhiều quá nên cũng làm theo!

Được biết, cách đây vài tháng người dân chỉ dám lén lút xây dựng các công trình vào ban đêm nhưng nay việc này được tiến hành công khai cả ngày lẫn đêm.

Bị cản trở xây công trình, dân dùng gậy đánh cán bộ
 

Qua tìm hiểu của chúng tôi, sau khi nhận tiền đền bù từ diện tích đất sản xuất nông nghiệp vào cuối năm 2008, nhiều hộ gia đình đã gửi số tiền này vào ngân hàng, nhưng vì thấy lãi suất không cao nên họ đã nghĩ ra “độc chiêu” để kiếm tiền nhanh hơn bằng việc rút lại số tiền đó đầu tư xây dựng công trình để kiếm lời khi di dời. 

Ông Diện - Chủ tịch xã Kỳ Long: "Do trong các trường hợp vi phạm có khá nhiều Đảng viên, cán bộ xã đã nghỉ hưu, cán bộ xóm, cộng với năng lực cán bộ xã có hạn nên chúng tôi không thể quyết liệt khi xử lý". Ảnh: Hà Vy

Ông Lê Hữu Diện - Chủ tịch UBND xã Kỳ Long cho biết: ”Ngoài nguyên nhân trên thì đến thời điểm hiện tại, cán bộ xã và người dân vẫn chưa xác định được đâu là mốc ranh giới của vùng quy hoạch. Từ tháng 6/2008, UBND tỉnh Hà Tĩnh và huyện có nói mốc quy hoạch cách đường Quốc lộ 1A 200m, nhưng sang đến tháng 8/2009 lại cho lùi ra phía sau 1.000m và đến nay vẫn chưa có văn bản cụ thể. Do chưa nắm chắc nên nhiều hộ cứ xây bừa với hy vọng là mình không nằm trong vùng quy hoạch". 

“Mặc dù xã đã tiến hành nhiều biện pháp như tuyên truyền, giải thích nhưng họ vẫn phớt lờ không chịu nghe. Do các trường hợp vi phạm có khá nhiều Đảng viên, cán bộ xã đã nghỉ hưu, cán bộ xóm, cộng với năng lực cán bộ có hạn nên chúng tôi không thể quyết liệt khi xử lý” - ông Diện thừa nhận.

Trước việc làm trái quy định của người dân, UBND huyện Kỳ Anh đã thành lập nhiều đoàn tiến hành kiểm tra, xử lý. Thế nhưng, khi đi vào làm việc, lực lượng này đã bị người dân chống đối quyết liệt.

Theo báo cáo của UBND huyện Kỳ Anh thì tính đến 11/3, tại 5 xã này đã có 750 công trình xây dựng trái phép. Và khi chúng tôi có mặt tại đây thì việc xây dựng trên vẫn chưa dừng lại.  Ảnh: Hà Vy

Ngày 4/3, đoàn kiểm tra của UBND huyện do ông Nguyễn Công Hùng làm trưởng đoàn tiến hành kiểm tra các hộ vi phạm Thông báo 116 ở xóm Hợp Tiến xã Lỳ Long. Khi ông Hùng đang làm việc thì ông bị tên Nguyễn Lý dùng gậy đánh vào đầu khiến ông Hùng phải nhập viện khâu 5 mũi.

Ngày 11/3, UBND huyện Kỳ Anh ra Báo cáo số 19 về vấn đề thực hiện Thông báo số 116 ra trước đó, nêu rõ: Tính đến ngày 11/3, tại 5 xã này đã có 750 công trình xây dựng trái phép, trong đó, đặc biệt ở xã Kỳ Phương có 450 công trình, Kỳ Long có 205 công trình.

Ông Nguyễn Văn Bỗng - Phó Chủ tịch UBND huyện Kỳ Anh, kiêm Chủ tịch HĐGPMB dự án Formosa cho biết: ”Việc xác định ranh giới ở xã Kỳ Long đã được tiến hành từ khá lâu, để diễn ra tình trạng đó là do xã và người dân nhận thức chưa đúng. Trong báo cáo này, chúng tôi yêu cầu UBND các xã phải khẩn trương vào cuộc đình chỉ, lập biên bản và xử lí các công trình vi phạm. Kết quả xử lí phải báo cáo về UBND huyện trước ngày 30/4”.

Vào chiều ngày 17/3, ở các xã như Kỳ Long, Kỳ Lợi, Kỳ Thịnh việc xây dựng các công trình trái phép của các hộ dân vẫn diễn ra tràn lan và công khai mà không gặp phải bất kỳ một trở ngại nào.

Khi thấy chúng tôi đến tìm hiểu và chụp ảnh các công trình vi phạm, nhiều người dân đã ra cản trở, đòi giật máy ảnh và doạ đánh.

• Hà Vy