- Sau một năm bị cắt bỏ khối u buồng trứng tại BV Hùng Vương, bệnh nhân Nguyễn Thị Nguyệt Thu (53 tuổi) bàng hoàng khi phát hiện mình mất thận trái. Tuy nhiên, Giám đốc bệnh viện khẳng định không thể cắt nhầm hoặc lấy trộm nội tạng.

BS. Trần Sơn Thạch - Giám đốc BV Hùng Vương, khẳng định với một phẫu thuật cắt u buồng trứng, không thể lấy mất đi một quả thận như vậy. Không mổ nhầm! (Ảnh: H.Cát)

Ngày 16/11/2007, chị Nguyệt Thu đã đến BV Hùng Vương để điều trị. Sau 11 ngày làm các xét nghiệm cần thiết, ngày 26/11, ca mổ đã diễn ra, do một bác sĩ tên Thuý đảm nhiệm. Lược trình phẫu thuật, chị bị cắt bỏ trọn vẹn khối u, cắt tử cung hoàn toàn kèm theo phần phụ còn lại. Ngày 3/12, chị xuất viện.

Cho đến ngày 3/10/2008, kết quả kiểm tra sức khoẻ định kỳ của chị do Medic thực hiện đã làm chị bàng hoàng. Phần niệu - thận: không sỏi, không thấy thận trái, thận phải cấu trúc bình thường.

"Bác sĩ bảo tôi chỉ còn lại một quả thận bên phải. Tôi hết sức ngỡ ngàng vì trong lần khám sức khoẻ năm ngoái, thận tôi vẫn bình thường. Và từ trước tới nay, trong đời tôi mới chỉ có một lần duy nhất mổ để cắt khối u buồng trứng, vào tháng 11/2007," Chị Nguyệt Thu trình bày.

Để chắc chắn hơn, ngày 26/11/2008, chị lại đến BV Nguyễn Tri Phương để siêu âm lại. Kết quả siêu âm: Thận (P) = 108 × 44mm, không sỏi, không ứ nước - Thận (T) không thấy - Kết luận: Không thấy thận (T) trong hố chậu.

Chị Nguyệt Thu rất hoang mang, sao lại có chuyện thật y như đùa, "chị bị mất một quả thận sau khi phẫu thuật cắt bỏ khối u buồng trứng". Hơn thế nữa, thời gian gần đây chị lại nghe dư luận về một số bác sĩ vô lương tâm, không có đạo đức nghề nghiệp, coi thường tính mạng và sức khoẻ bệnh nhân, nên đã lấy trộm nội tang trong một số ca phẫu thuật.

Không cắt lầm và không lấy trộm nội tạng?

Ngày 3/12, BS. Trần Sơn Thạch, Giám đốc BV Hùng Vương, đã lật lại hồ sơ bệnh án, cho biết, bệnh nhân Nguyễn Thị Nguyệt Thu nhập viện vào ngày 16/11/2007 vì u buồng trứng phải to tương đương kích thước thai khoảng 6 tháng.

"Cuộc mổ được tiến hành vào ngày 26/11/2007. Phẫu thuật kéo dài 85 phút, bao gồm cắt bỏ khối u buồng trứng, toàn bộ tử cung và phần phụ còn lại. Phẫu thuật viên là một cán bộ giảng lâu năm của ĐH Y Dược TP.HCM, và hiện là Trưởng khoa Ngoại - Ung bướu của BV Hùng Vương. Bệnh nhân được gây tê ngoài tuỷ sống, nghĩa là bệnh nhân tỉnh hoàn toàn chứ không mê man. Việc gây tê được thực hiện ở các đốt sống dưới. Đường mổ dọc giữa và dưới rốn," BS. Sơn Thạch nói.

Thận và buồng trứng - tử cung hoàn toàn cách xa nhau về mặt giải phẫu học. (Ảnh tư liệu: Ngọc Sinh)

Theo BS. Thạch, tử cung - buồng trứng và thận nằm rất cách xa nhau và ở hai khoang khác nhau trong cơ thể. Thần kinh chi phối hoạt động của thận thông thường nằm ở các đốt sống trên. Thực tế, liên quan giữa thận và buồng trứng là vô cùng xa. Một đằng, buồng trứng nằm xa về phía dưới cơ thể. Còn quả thận nằm trong hố thận phía sau phúc mạc, lớp màng bụng bao bọc tất cả các bộ phận trong bụng, và liên quan rất nhiều đến mạch máu và niệu quản.

"Chúng tôi khẳng định với một phẫu thuật cắt u buồng trứng, không thể lấy mất đi một quả thận như vậy. Không mổ nhầm! Và với đường mổ trong ca phẫu thuật này, chúng tôi không thể lấy được quả thận ra. Thậm chí nếu cố tình lấy, cũng không thể với đường mổ giữa và dưới rốn như vậy. Giải phẫu bệnh cũng cho thấy đây là khối u của buồng trứng," Cả BS. Sơn Thạch và PGS. TS. BS. Vũ Thị Nhung - Nguyên Giám đốc BV Hùng Vương khẳng định.

Đối với kết quả siêu âm cho thấy bệnh nhân chỉ còn lại một quả thận, là một dị tật bẩm sinh hay không, thì BV Hùng Vương hoàn toàn không thể nói được.

Theo BS. Nhung, khối u quá lớn, chiếm hết ổ bụng và che hết các cơ quan nội tạng khác, nên siêu âm khó phát hiện được. Bên cạnh đó, những bộ phận khác trong cơ thể không thuộc chuyên môn thì bệnh viện không làm các xét nghiệm liên quan. Do đó, rất khó trả lời trước đây, bệnh nhân đó có một thận hay không. Sau hậu phẫu, bệnh nhân cũng không có biến chứng lớn.

Theo các bác sĩ, để lấy nguyên một quả thận, người ta cần những đường mổ rất cao, như: đường mổ hông lưng, đường mổ phía trước xuyên qua phúc mạc (với các đường mổ: đường giữa trên rốn mở rộng sang phải hoặc sang trái, đường mổ hạ sườn bên phải hay bên trái. đường mổ ngực bụng.) Hơn thế nữa, với một cuộc gây tê tuỷ sống như vậy, không đủ sức khiến cho bệnh nhân chịu đựng một cuộc đại phẫu cắt một quả thận.

"Với một đường mổ giữa dưới rốn, để lấy thận, phải là một bác sĩ lành nghề và chỉ có thể thực hiện ở trẻ con. Trong khi đó, tại các bệnh viện phụ sản, không  một ai được phép cắt thận và không ai biết kỹ thuật cắt thận.

Một chứng cứ pháp lý khác là kết quả giải phẫu bệnh của khối u. Thực tế, thận có thể nằm lạc chỗ dẫn đến bác sĩ có thể cắt nhầm. Nhưng trong trường hợp của bệnh nhân trên, kết quả giải phẫu bệnh là tế bào của buồng trứng chứ không phải thận" - PSG. TS. Trần Ngọc Sinh - Trưởng khoa Tiết niệu, BV Chợ Rẫy, giải thích.

BS. Ngọc Sinh cho biết, tỷ lệ người có một quả thận bẩm sinh là 1/1100.

• Hương Cát