- Hàng chục cây xanh, trong đó có những cây có đường kính trên 50cm, cao trên 10m, được trồng hơn 20 năm đã bị chặt bỏ không thương tiếc để phục vụ một dự án không cần thiết phải "chạm" đến cây xanh - cống hoá mương Nghĩa Đô.

Cuộc “thảm sát” bất ngờ

Trong 3 ngày gần cuối tháng 5/2009, khi Hà Nội đang giữa mùa nóng, người dân ra đường tranh nhau từng bóng mát thì khoảng 80 cây xanh dọc mương Nghĩa Đô (cạnh đường Nguyễn Khánh Toàn, phường Quan Hoa, quận Cầu Giấy) đã bị triệt hạ một cách chóng vánh.

Hàng chục cây xanh giữa Thủ đô bị chặt hạ không khác gì trong một cánh rừng bị lâm tặc tàn phá.

Hàng trăm hộ dân thuộc các tổ 2, 34, 35, 36 thuộc phường Quan Hoa, quận Cầu Giấy đến giờ vẫn còn xót xa hai hàng cây xanh cao ngang ngôi nhà 3 - 4 tầng, chạy dọc bên đường Nguyễn Khánh Toàn (đoạn từ Công viên Nghĩa Đô đến sông Tô Lịch) với những tán cây rộng cả chục mét.

Nay, hai bên vệ đường chỉ còn trơ ra những gốc cây và ngổn ngang thân. Khi PV VietNamNet đến thì vẫn còn nhiều cành cây chưa kịp dọn đi. Chỗ thì chỉ còn lại những cái hố sâu, đường kính đến cả mét bởi người ta chặt cây xong rồi bứng luôn cả gốc… 

Còn đây là hàng cây trước khi chặt hạ, những tán cây to, những hàng cây xanh mướt cao ngang những ngôi nhà 3, 4 tầng

Ông Nguyễn Gia Thắng, Tổ phó tổ 36 xót xa chỉ cho chúng tôi xem những gốc cây to đã bị đốn hạ: "Trước đây con phố này mát và xanh lắm. Cứ dăm bước là gặp 1 cây vào loại cổ thụ, cao từ 15-20m, đường kính 50 – 60cm, sải tay một người lớn ôm không hết...".

Ông Bùi Thái Dương, 66 tuổi, cư dân tổ 36 cho hay, nghe tin sẽ chặt bớt cây khu này để làm mương từ một năm trước, người dân ở đây đã đấu tranh dữ lắm. Tưởng mọi chuyện đã êm, ai dè, cuối tháng 5/2009, khi dự án cống hoá mương cơ bản hoàn thiện thì họ lại “hạ thủ” một loạt cây xanh để chuẩn bị xây hạng mục khác, khiến những người từng kiên quyết đấu tranh như ông cũng trở tay không kịp.

Chị Ngô Thị Tuyết Hoà thì xót xa: "Khi chặt cây thì phường, quận đều biết nhưng họ nói họ là công ty nhà nước, có giấy phép chặt cây làm dự án nên chúng tôi đành chịu".

Xin cắt tỉa, thành phố lại cho chặt?

Ngày 13/7/2007, UBND TP Hà Nội có Quyết định số 2900, giao 14.053m2 đất tại phường Quan Hoa, quận Cầu Giấy cho Công ty Cổ phần xây lắp thương mại và dịch vụ (địa chỉ số 136 Hoàng Quốc Việt) để thực hiện dự án cống hoá mương Nghĩa Đô. 

Người dân bức xúc trước cảnh những cây cổ thụ bị đốn hạ nay chỉ còn lại gốc!

Trong quá trình giải phóng mặt bằng để thi công cống hoá, công ty đã có công văn số 83 về việc xin tỉa cây và chặt di chuyển gửi Sở Giao thông Công Chính Hà Nội.

Bản vẽ quy hoạch mặt bằng công trình này cũng cho thấy, chỉ một số lượng rất nhỏ cây hai bên mương nằm trên chỉ giới thi công công trình cống hoá mương. Bởi thế, dễ hiểu vì sao chủ đầu tư đã thận trọng chỉ xin phép cắt tỉa và chặt di chuyển.

Thế nhưng, không hiểu tổ chuyên gia của Sở Giao thông Công chính khi đó sau một hồi đánh giá hiện trạng, đã tham mưu như thế nào mà Phó Giám đốc Sở Lê Văn Dục đã ký cho phép... chặt hạ 42 cây xà cừ, trong đó có nhiều cây đường kính thân trên 50cm, cao từ 10-12m.

Ngay trong giấy phép số 219 này cũng đã thấy sự "nới tay" đến lạ lùng đối với Công ty Cổ phần xây lắp thương mại và dịch vụ: "Căn cứ công văn xin cắt tỉa cây", Sở lại quyết định "cho phép chặt hạ".

Có lẽ vì sự "xin một cho mười" này mà đơn vị được chủ đầu tư thuê chặt cây đã vấp phải sự phản ứng quyết liệt của dân, dù cho, khi đem máy móc đến chặt, họ đã có trong tay "ấn tín" là tấm giấy phép được chặt 42 cây do Phó Giám đốc Sở Giao thông Công chính lúc ấy là ông Lê Văn Dục ký.

Chắc cũng nhân sự "hào phóng" của sở chủ quản trong việc cấp phép chặt cây lần trước nên 7 tháng sau đó, vào tháng 7/2008, công ty này lại mạnh dạn làm đơn xin phép... tỉa cây tiếp.

Và không khác lần trước, trong giấy phép cho chặt cây số 196 ngày 22/9/2008 cũng do ông Lê Văn Dục (ông Dục, lúc bấy giờ, từ Phó Giám đốc Sở Giao thông Công chính đã chuyển sang giữ chức Phó Giám đốc Sở Xây dựng) ký cho phép chặt cây (chứ không phải tỉa).

Mặc dù có thêm giấy phép tiếp tục cho chặt cây xanh nhưng dự án ban đầu được triển khai không lấy gì suôn sẻ, bởi người dân ở đây cho rằng hàng cây này không hề cản trở dự án thi công mương Nghĩa Đô.

Giấy phép hết hạn, vẫn ngang nhiên thảm sát cây

Dân tưởng rằng mọi việc đã êm xuôi sau khi họ đồng loạt lên tiếng bảo vệ hàng cây xanh, thì đến những ngày thượng tuần tháng 5/2009, Xí nghiệp Quản lý cắt tỉa cây xanh (thuộc Công ty Công viên cây xanh) - đơn vị được chủ đầu tư thuê chặt cây, với sự "yểm trợ" của chính quyền địa phương đã chóng vánh chặt bỏ gần 80 cây xà cừ trước sự bất lực và giận dữ của người dân.

Gốc cây sót lại, có đường kính gần 70cm, với những đường vân, chứng tỏ tuổi cây đã rất già!

Mặc dù chủ đầu tư đã 2 lần được cấp phép chặt cây, nhưng tính đến thời điểm hàng chục cây xanh bị đốn hạ thì cả 2 giấy phép này đã... quá hạn từ lâu. 

Giấy phép chặt cây lần thứ nhất số 219 do PGĐ Sở Giao thông Công chính, ông Lê Văn Dục ký ngày 14/12/2007 nêu rõ thời gian thực hiện trong tháng 12/2007, nghĩa là đã hết hạn gần 18 tháng.

Giấy phép cho chặt cây lần 2 số 196, ngày 22/9/2008 cũng do ông Lê Văn Dục ký (lúc này ông Dục đã chuyển sang làm PGĐ Sở Xây dựng) cũng yêu cầu phải hoàn thành chặt hạ trước ngày 30/9/2008, nghĩa là đã hết hạn 8 tháng. 

Chưa kể, nếu cộng dồn cả 2 giấy phép (đã hết hạn) thì số cây được chặt cũng chỉ 54 cây, trong khi, con số mà người dân phản ánh trong vụ thảm sát cây xanh lên đến 80 cây.

• Chí Hiếu - Quỳnh Nga
  (còn tiếp)