- Trực tiếp nhận hàng nghìn đơn kiện của nông dân, Hội nông dân các tỉnh Đồng Nai, TP.HCM đã nhận làm đại diện cho nông dân kiện Công ty Vedan ra toà yêu cầu bồi thường thiệt hại.    

Liên quan tới thông tin nông dân xã Thạnh An, huyện Cần Giờ làm đơn kiện  Công ty Vedan bồi thường thiệt hại do gây ô nhiễm  sông Thị Vải, ảnh hưởng tới nghề nuôi trồng thuỷ sản, gây thiệt hại cho người dân, ông Nguyễn Văn Phụng - Phó Chủ tịch Hội Nông dân TP.HCM cho biết: Hội nông dân TP đã đề nghị UBND huyện Cần Giờ chỉ đạo cho Phòng nông nghiệp, Hội nông dân huyện tiến hành điều tra số hộ nuôi trồng đánh bắt thủy hải sản bị thiệt hại từ năm 1995 đến nay, báo cáo về Hội nông dân TP trước ngày 30/10.

Nhiều đầm nuôi thuỷ sản của nông dân mất trắng vì ô nhiễm nguồn nước từ các Khu công nghiệp... Ảnh: T.Thiện

Ngoài ra, Hội nông dân TP cũng gửi văn bản đề nghị Sở TN&MT và Sở NN&PTNT cung cấp số liệu thống kê về sản lượng, năng suất nuôi trồng thủy sản, cây trồng, chất lượng nguồn nước (kể cả nguồn nước gây ô nhiễm), từ đó đối chiếu, so sánh các thiệt hại trước và sau khi nguồn nước bị ô nhiễm.

Mục đích là chứng minh sự liên quan của Vedan đối với thiệt hại của các hộ nông dân nuôi trồng thủy sản tại xã Thạnh An.  

Sau khi có đủ số liệu, đánh giá các thiệt hại, Hội nông dân sẽ chuyển toàn bộ đơn của nông dân kèm theo mức yêu cầu bồi thường thiệt hại đến Công ty Vedan (dự kiến vào đầu tháng 11/2008). Nếu Vedan từ chối bồi thường, Hội nông dân TP sẽ đứng ra đại diện cho nông dân khởi kiện Vedan ra Toà yêu cầu bồi thường thiệt hại, theo quy định của pháp luật.   

Một người nông dân sống bên bờ sông Thị Vải than thở rằng: nghề nuôi trồng thuỷ sản đang đối mặt với những rủi ro cao do ô nhiễm nguồn nước nghiêm trọng. Ảnh: T.Thiện

Trong khi, Hội nông dân TP.HCM đang tích cực giúp nông dân “tìm kiếm” bằng chứng kiện Vedan thì tại Đồng Nai (nơi có nhiều đơn kiện nhất - P.V) vẫn đang loay hoay chờ chỉ đạo từ trên.   

Theo đó, mặc dù là nơi tiếp nhận, hướng dẫn nông dân khởi kiện Vedan, nhưng Hội nông dân Đồng Nai lại được chỉ đạo chuyển toàn bộ số đơn kiện sang UBND tỉnh giải quyết. 

Quan điểm của Hội là: nếu UBND tỉnh chỉ đạo cho Hội và các sở, ngành phối hợp giúp nông dân chứng minh thiệt hại do Vedan gây ra thì Hội nông dân tỉnh sẵn sàng hợp tác. Và nếu cần Hội sẽ đứng ra làm đại diện cho nông dân trong việc khởi kiện Vedan ra Toà đòi bồi thường thiệt hại.

Muốn kiện Vedan: lưu ý gì?  

Về góc độ pháp lý, nông dân phải làm gì khi khởi kiện Vedan? Luật sư Trịnh Thanh (Văn phòng Luật sư Người nghèo TPHCM) cho rằng: Hội nông dân hay các tổ chức đoàn thể khác có thể thay mặt nông dân đứng ra nhận uỷ quyền tham dự phiên toà, tuy nhiên về nguyên tắc, người thiệt hại (nông dân) phải trực tiếp đứng đơn khởi kiện.

Theo luật sự Thanh, cái khó trong vụ kiện này là chứng cứ chứng minh thiệt hại, chẳng hạn người nông dân phải chứng minh một vụ tôm, vụ cá tổn thất bao nhiêu..., định lượng được các thiệt hại này là việc làm không dễ.

Tuy nhiên, có thể xảy ra trường hợp, dù chưa chứng minh được thiệt hại, nhưng hậu quả của việc gây ô nhiễm môi trường, tác hại đến đời sống người dân là thấy rõ thì người dân vẫn tiếp tục khởi kiện, sau đó hai bên có thể ngồi thương lượng, nếu Vedan thừa nhận sai sót thì có thể chấp thuận bồi thường, hỗ trợ cho người dân một khoản thiệt hại tương ứng nào đó.              

Luật sư Thanh lưu ý, ngoài yêu cầu đòi bồi thường thiệt hại về tài sản, người nông dân thậm chí có thể đưa ra yêu cầu bồi thường thiệt hại về sức khoẻ, tinh thần nếu chứng minh được nguồn nước, không khí do Vedan gây ra cho mình (chẳng hạn như ung thư, viêm phổi...)

• Thái Thiện