- Bộ Kế hoạch - Đầu tư đã chính thức công bố kết quả thực hiện sắp xếp, bố trí lại kế hoạch đầu tư theo chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ. Con số cắt giảm được công bố, nhất là số vốn từ ngân sách không quá lớn nhưng Bộ Kế hoạch - Đầu tư cho rằng, đây là bước đi cần thiết, có ý nghĩa và tác động lớn vào thực hiện kiềm chế lạm phát.

Dồn vốn cho dự án hiệu quả

Theo báo cáo của Bộ Kế hoạch - Đầu tư đến ngày 15/7/2008, qua báo cáo của 36 bộ, cơ quan trung ương, 64 địa phương, thì tổng số công trình, dự án sử dụng nguồn vốn ngân sách nhà nước hoãn khởi công mới, ngừng triển khai và giãn tiến độ thực hiện trong kế hoạch năm 2008 là 1.968 dự án, với tổng số vốn 5.991 tỷ đồng, bằng 8,0% kế hoạch năm 2008.

Cùng với đó, theo báo cáo và kết quả kiểm tra ở 15 tập đoàn và tổng công ty, thì các đơn vị này đã rà soát cắt giảm, hoãn khởi công và giãn tiến độ kế hoạch đầu tư năm 2008 là 1.003 dự án, với tổng số vốn 29.366 tỷ đồng, giảm 12,05% về giá trị so với kế hoạch ban đầu.

Dồn vốn cho các dự án có hiệu quả. (Ảnh: VNN)

Đại diện Bộ Kế hoạch - Đầu tư cho biết, cùng với báo cáo của các đơn vị, Bộ đã có 11 đoàn kiểm tra về việc thực hiện cắt giảm đầu tư tại các đơn vị. Việc kiểm tra tập trung vào kế hoạch và kết quả sắp xếp, bố trí lại vốn đầu tư phát triển năm 2008 theo chỉ đạo tại Quyết định 390/QĐ - TTg của Thủ tướng Chính phủ tại các cơ quan bộ ngành và địa phương. Đối với các Tổng công ty và Tập đoàn kinh tế chú trọng tới hoạt động đầu tư trong lĩnh vực chính và các lĩnh vực khác của DN, tình hình sử dụng nguồn vốn vay tín dụng, thực hiện kế hoạch cắt giảm đầu tư theo yêu cầu của Thủ tướng.

Sau khi có kết quả kiểm tra, Bộ Kế hoạch - Đầu tư nhận định, các bộ ngành và địa phương đều đã có sự chủ động trong cắt giảm đầu tư, đưa ra được danh sách các dự án dừng, hoãn, giãn tiến độ triển khai. Số tiền điều chỉnh được sẽ tập trung cho các dự án cấp bách, có hiệu quả hơn. Đặc biệt, việc cắt giảm, đình hoãn các dự án đầu tư ở quy mô lớn của các DN là tổng công ty, tập đoàn kinh tế đã có tác động lớn trong tình hình lạm phát hiện tại.

Ông Lê Văn Học, Vụ trưởng Vụ Kinh tế địa phương và lãnh thổ cho biết, đối với các địa phương: ngừng, hoãn và giãn tiến độ trên 5.600 tỷ đồng, không phải là cắt vốn, mà là bố trí lại cho các dự án có khả năng hoàn thành trong 2008 và 2009, thiết thực về giá trị dự án, nâng cao hiệu quả sử dụng.

Ông Học cung cấp thêm, sau khi rà soát, sắp xếp lại, tổng số dự án sử dụng nguồn vốn đầu tư phát triển ngân sách nhà nước trong kế hoạch năm 2008 của các địa phương đã giảm từ 13.901 dự án xuống còn 12.750 dự án. Trong khi đó, số vốn bình quân một dự án tăng từ 4,45 tỷ đồng/dự án lên 4,85 tỷ đồng/dự án. Số dự án khởi công mới trong năm 2008 giảm từ 3.965 dự án xuống còn 3.140 dự án và số vốn bố trí cho các dự án khởi công mới giảm từ 11.982 tỷ đồng xuống còn 10.628 tỷ đồng.

Từ việc giãn tiến độ, đình hoãn các dự án này, sẽ có khoảng 5.662 tỷ đồng dôi ra và được các địa phương chuyển cho những dự án có hiệu quả, cùng với con số cắt giảm của các Tập đoàn và Tổng công ty Nhà nước có tác động lớn tới việc kiềm chế lạm phát trong tình hình hiện tại.

Bên cạnh đó, ông Học cũng cho rằng, bên cạnh cắt giảm đầu từ tư ngân sách của các cơ quan bộ ngành và địa phương thì cũng thấy rõ ràng chính sách tín dụng của chúng ta thời gian qua đã có tác dụng.

Cắt giảm đã đủ mạnh?

Con số ban đầu được công bố dường như chưa đủ sức nặng trong tình hình lạm phát hiện nay nên đã gây ra không ít băn khoan về tác động thực sự của nó tới mục tiêu kiềm chế lạm phát của Chính phủ. Trả lời câu hỏi, liệu mức độ cắt giảm có thực sự phát huy tác dụng như kỳ vọng.

Ông Học cho biết, cắt giảm gần 6.000 tỷ từ ngân sách, cộng với cắt 20% đầu tư từ trái phiếu Chính phủ khoảng 10.000 tỷ. Số vốn thực hiện cắt giảm của 15 TCT và tập đoàn xấp xỉ 30.000 tỷ. Đây là con số rất đang kể.

Tiếp tục kiểm soát vốn đầu tư, vốn vay của các DN lớn. (ảnh: minh họa)

Các chuyên gia nước ngoài cho rằng, nếu cắt giảm đầu tư 2 tỷ USD sẽ có tác động tới giảm lạm phát thì con số trên đây cũng rất đáng kể. ông Học nhấn mạnh.

Trong khi đó, ông Bùi Hà, Vụ trưởng Vụ Kinh tế tổng hợp - Bộ Kế hoạch - Đầu tư cho biết, với các tổng công ty, tập đoàn kinh tế, việc cắt giảm gần 30.000 tỷ mới là kết quả của việc kiểm tra 15 đơn vị. Trong khi gần 80 Tập đoàn và Tổng công ty, chưa thể kiểm tra hết được và sẽ phải tiếp tục.  Nếu số còn lại cũng thực hiện chừng ấy nữa thì con số sẽ khoảng 60.000 tỷ. Việc cắt giảm này sẽ ảnh hưởng đến tổng cầu, mà cầu giảm thì giá giảm.

Trong danh sách công bố cắt giảm, có những Tổng công ty, Tập đoàn đã cắt giảm đến hơn 50% số dự án, có Tập đoàn chỉ cắt giảm số ít dự án nhưng số vốn đã lên đến hàng ngàn tỷ đồng. Điều này, khiến không ít người đặt vấn đề, liệu có phải chúng ta đã quá dễ dãi khi chấp thuận đầu tư các dự án.Và nếu không có lạm phát thì hiệu quả rất nhiều dự án thấp nhưng vẫn được bơm vốn triển khai.

Trả lời câu hỏ này, ông Lê Văn Học giải thích, có rất nhiều dự án khi phê duyệt thì chưa lạm phát, nên sau khi có lạm phát thì DN phải tính toán lại. Dưới góc độ phân tích của chúng tôi, con số gần 30.000 tỷ đồng các DN cắt giảm vừa cho thấy họ đã thực hiện Chỉ đạo của Thủ tướng nhưng cũng có sự tác động từ sức ép về cơ chế vay vốn, buộc DN phải cắt giảm dự án. Lãi suất tăng, không cho phép tiếp tục thực hiện dự án.

Theo ông Học,các DN sẽ phải tiếp tục kiểm soát nguồn vốn. Hiện nay tỷ trọng vốn vay trên tổng vốn đầu tư chỉ trên 52%, thì hoàn toàn nằm trong giới hạn cho phép. Nhưng khi chống lạm phát, điều chỉnh lãi suất thì tính khả thi các dự án biến đổi. Vì vậy cơ cấu vốn của chúng ta có thể thay đổi.

Trong 6 tháng cuối năm phải tiếp tục kiểm soát vốn vay. Bởi vì, vốn vay trên tổng vốn đầu tư là chỉ tiêu hết sức quan trọng, bởi những dự án khả thi cao, vốn vay có thể đến 70%, thậm chí 100%, đương nhiên lúc này áp lực kiểm soát vốn vay là rất lớn. Hiện nay,con số này vẫn đang nằm trong giới hạn cho phép nhưng nếu vượt thì phải có biện pháp cấp bách hơn, thậm chí thanh tra, kiểm toán DN ngay.

Không chỉ dừng lại ở con số cắt giảm 30.000 tỷ, mà sẽ phải tiếp tục kiểm soát, tiếp tục cắt giảm, kiểm soát vốn vay. Đây là một trong những hướng mà các DN sẽ phải triển khai và các cơ quan chức năng tập trung kiểm soát trong 6 tháng tới.

• Phước Hà