- Trong các tháng 2 và 3/2009, khi giá vàng tăng lên 18-19 triệu đồng/lượng, nhiều người đã vay vàng để bán với hy vọng sẽ mua lại được giá rẻ để trả nợ. Tuy nhiên, giá vàng liên tục  tăng khiến họ chao đảo suốt thời gian qua.

Bà Tuyết Hương, chủ cơ sở spa Hoa Trà Mi trên đường Nguyễn Kiệm, quận Gò Vấp, TP.HCM  đã vay 30 lượng vàng tại Ngân hàng Việt Á với lãi suất 4,5%/năm trong vòng 3 tháng. Khi vay giá vàng đang ở mức 19 triệu đồng/lượng, sau đó, giá vàng tăng gần 21 triệu đồng/lượng, bà lập tức đem bán lấy tiền đồng. Bà Hương nói rằng sắp đến hạn trả nợ, giá vàng cũng đang có xu hướng giảm, nếu vàng giảm về 20 triệu đồng/lượng, cộng thêm lãi suất phải trả thì bà vẫn có lời.

Giá vàng biến động khiến không ít người chao đảo (Ảnh: C.Hảo)

Nhưng những người như bà Hương, đáng tiếc lại không là số nhiều. Ông Phan Quang Thiệu, nhà ở đường Vườn Chuối, Q.3, TP.HCM lại không mấy vui vẻ. Ông Thiệu nói rằng, ngày 12/5 vừa kết thúc thương vụ làm ăn của công ty cũng là lúc phải trả nợ vay bằng vàng. Biết rằng giá đang rất "nóng" nhưng ông Thiệu đành phải bấm bụng mua để trả nợ. Bởi ông đã chần chừ cả nửa tháng để chờ giá xuống nhưng rồi chỉ thấy lên.

“Vay vàng bán lấy tiền kinh doanh, mọi thứ kinh doanh đều được tính bằng tiền, lãi cũng được tính bằng tiền, nhưng khi trở lại mua vàng để trả nợ thì tiền lãi làm ra coi như công cốc”, ông Thiệu nói.

Bà Nghiêm Anh Phương, chủ cơ sở massage tại Đồng Nai cũng cho hay, bà vay vàng chưa kịp thu vốn nhưng thấy giá vàng căng quá cũng vội xoay tiền để mua vàng trả nợ. Bà nghe dự báo giá vàng còn lên nữa nên phải ráng mua để trả trước một nửa, còn lại chờ bán hết hàng rồi gom tiền trả nốt. "Ai dè vừa mua được vài ngày giá vàng lại giảm xuống gần 100.000 đồng/lượng".

Bà Phương cho biết rằng những người sản xuất kinh doanh nhỏ như bà đều có vay mượn vàng. Và đa số cũng đau đầu vì giá vàng.

Nhu cầu vay vàng của người dân tăng cao. (Ảnh: Q.Chi)

Một giám đốc ngân hàng thương mại cổ phần nói, biến động giá vàng sẽ khiến những người vay vàng bị thiệt đơn thiệt kép, phần do vàng tăng giá, phần do lãi suất vay vàng được tính bằng vàng nên cũng tăng.

Ví dụ như khách hàng vay 100 lượng vàng, nếu giá vàng tăng 10%, cũng có nghĩa khi trả nợ, khách hàng đi mua 100 lượng với số tiền có thể mua được 110 lượng ở thời điểm đi vay, chưa kể lãi suất phải trả.

Đã có ngân hàng ngừng cho vay vàng

Nhu cầu vay vàng tại hệ thống ngân hàng thời gian qua có sự gia tăng đột biến. Có ngân hàng, tại một vài thời điểm, họ cho vay đến 80% lượng vàng huy động. Đây chính là áp lực đối với các ngân hàng trong tình hình hiện nay. Nhu cầu vay vàng lớn chính là cơ hội làm ăn của ngân hàng, nhưng đây cũng chính là khó khăn vì ngân hàng không đáp ứng được, khiến phải tăng lãi suất huy động.

Hiện nay, số lượng huy động cao nhất thuộc về ACB với hơn 500.000 lượng. Các ngân hàng khác như Eximbank, Sacombank, số dư huy động ước đạt 300.000 lượng/đơn vị... 

Tổng huy động bằng vàng của Eximbank từ đầu năm đến nay tăng chậm và có tháng còn bị giảm. Trong khi đó, tính đến 25/5, dư nợ cho vay vàng của ngân hàng tăng đến 75% so với đầu năm.  

Để đảm bảo thanh khoản vàng, việc huy động và cho vay vàng được bản thân các ngân hàng siết chặt hơn. Chẳng hạn như đúng kỳ hạn mới được rút vàng ra, việc cho vay cũng siết hơn, một số ngân hàng đã ngưng không cho vay vàng…

Còn theo Tiến sĩ Đinh Thế Hiển, chuyên gia đầu tư - tài chính, về lý thuyết, các ngân hàng có thể đẩy lãi suất huy động vàng lên để huy động vàng, sau đó bán ra lấy tiền đồng (nhất là khi giá vàng tăng cao) và cho vay tiền đồng với lãi suất cao hơn. Tuy nhiên, việc làm này chỉ có lợi khi giá vàng sẽ giảm trong tương lai.   

• Quỳnh Chi