- Các doanh nghiệp (DN) xăng dầu có lãi nhưng vẫn than lỗ và đòi tăng giá. Liệu có nghịch lý trong điều hành giá xăng dầu? Ông Nguyễn Tiến Thỏa, Cục trưởng Cục Quản lý giá đã có cuộc trao đổi với VietNamNet về vấn đề này.

- Xin ông cho biết, việc các DN kinh doanh xăng dầu có lãi nhưng vẫn kêu lỗ và xin tăng giá, liệu có phải là một nghịch lý trong vấn đề điều hành giá?

- Tôi đã nhận được những thông tin này trên báo chí và có trao đổi với ông Vũ Ngọc Hải - Chủ tịch Hội đồng Quản trị Petrolimex thì được biết, đúng là trong kinh doanh 6 tháng đầu năm của Petrolimex không lỗ mà còn lãi 200 tỷ đồng.

Con số 200 tỷ là lãi từ kinh doanh xăng dầu tạm nhập tái xuất. Cụ thể, kinh doanh xăng dầu tạm nhập tái xuất lãi 392 tỷ, kinh doanh xăng dầu nội địa lỗ trên 100 tỷ. Bù trừ giữa hai khoản này thì còn lãi trên 200 tỷ.

Ông Nguyễn Tiến Thỏa. (Ảnh: H.Hung)

Cần phải hiểu là, các DN kinh doanh xăng dầu không chỉ kinh doanh mỗi xăng dầu, mà là đa ngành nghề và hiệu quả hoạt động sản xuất kinh doanh là tổng hòa các loại hình kinh doanh để tính toán lỗ lãi.

Tất nhiên họ có tính toán lỗ lãi từng mặt hàng khi kinh doanh, nhưng trong hạch toán và điều hành hoạt động, DN phải tính tổng hòa kinh doanh để đưa ra lỗ lãi, không đơn thuần tính từng mặt hàng.

- Tại sao mỗi khi có biến động giá thế giới, cùng một phương pháp tính Nhà nước đã quy định, nhưng các chuyên gia độc lập, DN và cơ quan quản lý lại có những mức giá khác nhau. Người thì nói lãi, người khác lại bảo lỗ. Đâu là con số đáng tin cậy?

Ví dụ, khi các chuyên gia nêu các con số trước đây để so sánh với hiện nay thì tỷ giá khác rồi. Có thể, lúc đó tỷ giá mới có hơn 15.000 đồng/USD, nhưng bây giờ đã gần 18.000 đồng/USD.

Bên cạnh đó, chính sách điều tiết của Nhà nước ở mỗi giai đoạn cũng khác nhau.

Có khi giá thế giới tăng, nhưng trong nước không muốn tăng đột biến thì buộc phải giảm thuế, chưa trích quỹ bình ổn, lùi thời hạn trả nợ ngân sách.

Không phải giá thế giới lên bao nhiêu chúng ta tăng lên bấy nhiêu, mà còn có yếu tố chính sách bình ổn giá để giảm tác động bất lợi nhất.

- Giá dầu thế giới đã giảm liên tục trong hai tuần qua, nhưng các DN vẫn không đề xuất giảm giá xăng dầu. Đây có phải là điều bất thường và liên Bộ giải thích thế nào về điều này? 

- Đúng là đến giờ này chưa nhận được văn bản nào xin giảm giá xăng. Về phía DN, họ kinh doanh thì không bao giờ muốn giảm giá, trong điều kiện còn bị lỗ so với giá nhập khẩu thế giới.

Tuy nhiên, chúng ta cũng phải nhìn nhận việc này có nhiều lý do. Thời gian để xin tăng, giảm giá phải là 20 ngày, nhưng tới giờ mới có 14 ngày. Họ chưa đăng ký là đúng, nhưng đến thời điểm như 20/7 giá vẫn như thế này mà không đăng ký, thì Bộ sẽ nhắc nhở.

- Dự thảo Nghị định 55 về kinh doanh xăng dầu sửa đổi có cho phép DN được tự quyết định giá trong phạm vi nhất định. Cụ thể và trong phạm vi nào thưa ông?

- Nghị định 55 sửa đổi, Bộ Tài chính góp ý với Bộ Công Thương trong dự thảo để trình lên Thủ tướng.

Trong trường hợp giá thế giới tăng làm giá trong nước tăng trong khoảng 20 ngày theo quy định thì DN được quyết định xem xét điều chỉnh giá bằng hoặc thấp hơn 10% và gửi báo cáo về liên Bộ.

Nếu thấy không hợp lý, liên Bộ sẽ có văn bản yêu cầu điều chỉnh. Ngoài ra, nếu tăng trên 15%, Nhà nước sẽ can thiệp bằng các biện pháp bình ổn giá theo pháp lệnh về giá.

Tôi cũng xin được nói rõ rằng, giá tăng trên hay dưới 10% chúng ta đều kiểm soát được, bởi cơ cấu giá gồm: Thứ nhất, giá bán xăng dầu thành phẩm của Singapore cả nước đều biết, họ công khai đầy đủ trên mạng, DN không nói khác được;

Thứ hai, tỷ giá VND/USD để tính giá vốn nhập khẩu do ngân hàng công bố, cái này kiểm soát được. Thứ ba, các khoản nộp cho Nhà nước theo luật định như thuế, phí.

Duy nhất có một khoản DN có thể tính hơn là chi phí kinh doanh của DN. Thường DN đòi khoảng 800-1.000 đồng/lít, nhưng liên Bộ bao giờ cũng chỉ cho phép tính 600 đồng/lít, thấp hơn mức DN đề xuất. Không phải liên Bộ nghe DN, mà chỉ nghe những gì tính đúng, tính đủ. Tính sai là phát hiện ra ngay.

- Hiện nay, xăng Dung Quất đã được bán ra thị trường, các cơ quan quản lý sẽ sử dụng nguồn này như thế nào trong bình ổn giá xăng dầu?

- Nhà máy lọc dầu Dung Quất đi vào hoạt động và cho ra sản phẩm được hy vọng là chiếm thị phần đáng kể, nhưng đó là nhìn về lâu dài.

Thực tế, thời gian qua lượng xăng dầu cung cấp ra thị trường còn ít và tối đa cũng chỉ chiếm khoảng 30% thị phần. Chúng ta chủ yếu vẫn phải nhập khẩu dầu thế giới và giá trong nước vẫn phải phụ thuộc vào giá thế giới.

Cơ cấu giá không có cách nào khác là chúng ta vẫn phải bám sát giá thế giới. Chính phủ chúng ta đã nói, chuyển sang cơ chế thị trường là không thể duy trì mua cao bán thấp mãi.

• Phước Hà

Nếu bạn chưa hài lòng về sản phẩm, dịch vụ được thụ hưởng  hãy gửi bức xúc của bạn cho chúng tôi ! Đường dây nóng:               (091)356-4657        hoặc (04)3772-2729 Email: bvkh@vietnamnet.vn