- Tình trạng tự ý mua bán thuốc chữa bệnh đã được cảnh báo nhiều lần, nhưng chưa có dấu hiệu thay đổi. Vào mùa mưa như hiện nay, các tiệm thuốc ở TP.Hồ Chí Minh lại trở nên đắt hàng, nườm nượp người vào ra mà không cần một đơn thuốc. Người bán không cần đơn.

Mua thuốc dễ hơn mua cơm hộp 

Người mua thuốc nên chọn tiệm có uy tín và mua theo hướng dẫn của bác sĩ. Ảnh minh họa: TT

Ở những khu có khu chế xuất, khu công nghiệp, tình trạng mua bán thuốc tràn lan không cần đơn cũng phổ biến. Nhiều công nhân ít khi có ý thức đến bệnh viện.

Việc các các bệnh viện lớn, các tiệm thuốc  lớn vẫn vui vẻ bán thuốc không cần đơn là một điều khó hiểu.

Chỉ cần khai báo vài triệu chứng như: nhức đầu, sổ mũi, ù tai… một túi nho nhỏ đủ các loại thuốc viên sẽ được phát cho người mua thuốc. Thậm chí có khi người bán hàng không cần hỏi xem mua cho ai, bao nhiêu tuổi… điều này rất nguy hiểm. 

"Cẩn thận" hơn, chị Nguyễn Hải Ngân, nhân viên một ngân hàng ở quận 3, cho biết, con gái chị hay bị sổ mũi, ho, nhất là vào mùa mưa. Mỗi lần đi Bệnh viện Nhi Đồng rất mất công chờ đợi, đưa đón, cả bố mẹ cùng phải nghỉ làm. Bây giờ, chị đã có cách đối phó là giữ toa thuốc của bác sĩ khám kê cho để lần nào bé ho lại ra tiệm thuốc mua... đúng thuốc như thế. Tuy nhiên, khi nói "ho chỉ là triệu chứng của bệnh, có khi bệnh khác nhau nhưng trẻ cũng có chung triệu chứng ho", chị mới ớ ra: "Thế á?".  

Không chỉ người mua dễ dãi, người bán cũng dễ dãi không kém. Tìm hiểu về trình độ của nhiều nhân viên bán thuốc, chúng tôi được biết, nhiều người vẫn chưa qua trung cấp dược. Nguyễn T. Hiền, nhân viên bán thuốc tại tiệm thuốc tây N.H trên đường Lương Định Của, quận 2,tiết lộ: "Thực ra, chỉ cần tập trung vài hôm là thuộc tên thuốc, loại thuốc và chỉ định thuốc chữa bệnh gì. Phần lớn người mua chỉ do cảm cúm, đau đầu, đau bụng... nên bán thuốc không khó". Hiền mới bắt đầu học trung cấp dược năm thứ nhất nhưng có 2 năm kinh nghiệm bán thuốc cho cửa tiệm của chị gái. 

Chính người viết bài này trong một cuộc họp báo gần đây được nhận quà tặng là hai hộp thuốc, phía ngoài ghi rõ là... thuốc bán theo toa.

Điều dĩ nhiên là không dám dùng, ngay cả khi đọc kỹ hướng dẫn sử dụng.

Rước bệnh vào thân 

Thuốc luôn là con dao hai lưỡi. Ảnh minh họa: tư liệu

Chị Phương còn  kể sau lần suýt cho uống sai thuốc và uống hoài mà trẻ vẫn không đỡ ho, lại bị phồng rộp lưỡi thì chị đã đưa con đến bệnh viện và được bác sĩ cho biết, bé ho do mọc răng và rộp lưỡi do uống thuốc quá lâu, gây nhiệt. Chỉ sau khi răng nhú lên thì tự động bé cũng hết ho. Cũng từ đó, chị “chừa” cho con uống thuốc linh tinh.

Hàng năm, Bệnh viện Nhi Đồng 1 TP.HCM vẫn tiếp nhận nhiều trường hợp trẻ nhập viện do ngộ độc thuốc, trong đó có nhiều ca do người nhà tự ý cho trẻ uống thuốc theo quảng cáo. Có trường hợp, bệnh nhi L.T.H.L, 9 tuổi, được đưa vào BV trong tình trạng vật vã bứt rứt, tiếp xúc kém, nói nhảm, đỏ da mặt và toàn thân... Trước đó, bệnh nhi này bị sốt, ho, sổ mũi, ói nên người nhà đã cho em uống 4 loại thuốc bao gồm: Amoxicillin 500mg, Terfanedine 60mg, Paracetamol 325mg, Alumina (tự mua ở hiệu thuốc Tây). Các bác sĩ chẩn đoán em uống quá liều thuốc tác dụng kháng đối giao cảm do loại thuốc Terfanedine và Alumina (có chứa atropine sulfate 0,2mg) gây ra.

Bệnh nhi khác là N. D. Kh, 6 tháng tuổi, nhập viện do uống thuốc quá liều nhằm điều trị nôn trớ khi bú. Các bác sĩ cho biết đây là tác dụng phụ của thuốc chống nôn Metoclopramide (biệt dược là primperan). Thay vì cho trẻ uống chỉ 1/20 viên (0,1mg/kg/lần, trẻ 6kg), người nhà cho trẻ uống 1/4 viên vì tự ý mua ở hiệu thuốc mà không có chỉ định của bác sĩ nên đã gây ra tác dụng phụ của thuốc do quá liều khiến bé bị ưỡn người, trợn mắt. Bệnh nhi được người nhà đưa cấp cứu kịp thời nên đã vượt qua cơn nguy hiểm.

Bác sĩ Phương Thảo, Bệnh viện Bưu Điện cho biết, thuốc chữa bệnh có thể ví là con dao hai lưỡi, uống đúng thuốc, chữa trị được bệnh, uống sai, dĩ nhiên không thể khỏi mà có khi còn rước thêm bệnh vào thân, rất nguy hiểm. Do đó, mỗi người cần nâng cao ý thức về phòng và chữa bệnh để bảo vệ sức khỏe của mình.

Bác sĩ Thảo cảnh báo, tuyệt đối không nên tự ý mua thuốc chữa bệnh mà không có chỉ dẫn của bác sĩ. Đã có không ít trường hợp phải đến bệnh viện điều trị chỉ vì tự ý mua thuốc chữa từ bệnh nhẹ thành... bệnh nặng. 

• K.Nguyên