Đề Ngữ văn của Hà Nội mới là đề thi tốt?
- So sánh giữa đề thi môn Ngữ văn trong kỳ thi vào lớp 10 năm học 2009 - 2010, nhiều ý kiến cho rằng đề thi của TP.HCM thú vị hơn của Hà Nội. Thông tin này cũng đã nhận được lượng phản hồi nhiều nhất của bạn đọc ngày 24/6.
Tuy nhiên, một độc giả ở Hà Nội lại cho rằng: đề thi của Hà Nội tốt hơn, và thiết thực hơn trong việc "kiểm tra, đánh giá sát đối tượng". Dưới đây,VietNamNet đăng tải những phân tích của độc giả này để rộng đường dư luận và mong nhận được các trao đổi kỹ của các bạn.
 |
Học sinh trao đổi về bài làm sau giờ thi, ngày 24/6/2009. Ảnh: An Bang |
Sáng tạo vẫn đảm bảo tính đại trà
Theo quan điểm cá nhân, tôi cho rằng đề Ngữ văn của Hà Nội rất phù hợp với một đề tuyển sinh vào lớp 10 THPT đại trà.
Đề có những câu hỏi chỉ yêu cầu học sinh ở mức độ nhớ (câu 1 phần 1, câu 1 phần 2), hiểu (câu 1, 2, 3 phần 1), vận dụng (câu 2 phần 2), phân tích (câu 3 phần 2).
Như vậy, đề đáp ứng được các mục tiêu kiểm tra đánh giá cơ bản nhất. Các câu hỏi rõ ràng, không gây nhầm lẫn, có trích dẫn cụ thể văn bản. Đề có những câu phân loại tốt (câu 2 phần 2, câu 3 phần 2). Đề thi phù hợp với thời gian làm bài.
Điểm mới nhất của đề thi là không yêu cầu học sinh viết bài văn hoàn chỉnh mà chỉ yêu cầu học sinh viết đoạn văn có khống chế số lượng câu viết. Theo tôi, điểm mới này không những làm cho đề thi hay hơn mà có rất nhiều lợi ích cho việc kiểm tra, đánh giá sát đối tượng.
Thứ nhất, với cách ra đề này, giáo viên chấm bài dễ theo dõi và bao quát tốt bài làm của thí sinh, qua đó bài làm của thí sinh được đánh giá chính xác hơn.
Thứ hai, cách ra đề như vậy hạn chế học sinh viết lan man, dài dòng không rõ ý. Xưa nay, đề thi vẫn có bài làm văn hoàn chỉnh. Nhiều học sinh viết khá dài, khá lan man tuy là có ý nhưng câu văn không súc tích, cô đọng.
Chính vì điều này mà giáo viên chấm bài rất khó theo dõi bài làm của học sinh hoặc là chấm bài qua loa, đại khái. Thậm chí có nhiều giáo viên chấm theo độ dài của bài văn (?).
Rất nhiều người cũng có quan niệm rất sai lầm là viết văn càng dài thì càng dễ điểm cao. Với cách ra đề khống chế số lượng câu như đề Văn của Hà Nội thì việc học sinh viết lan man sẽ không còn xảy ra.
Học sinh phải thực sự hiểu sâu sắc văn bản, biết chọn lọc những ý cơ bản và quan trọng để viết đoạn văn một cách súc tích và cô đọng nhất. Chỉ có những học sinh có sự cảm thụ văn học tốt thì mới có thể làm tốt được điều này. Và vì thế, đề của Hà Nội có tính phân loại cao.
Tôi thích thú nhất câu 3 phần ba của đề thi bởi cách hỏi thẳng vấn đề từ văn bản. Trích luôn những câu trong văn bản để hỏi sự cảm nhận của học sinh là một dụng ý rất hay của người ra đề. Xưa nay, khi viết văn, nhiều người cũng mượn lời văn bản cho những câu văn của mình. Viết như thế có cảm giác có sự đồng điệu trong người viết văn và tác giả văn bản.
Câu cuối cùng của đề thi cũng là câu hỏi về sự hiểu và cảm nhận văn bản. Tuy rằng, vấn đề được hỏi cũng ít nhiều được nhắc đến trong các bài giảng của giáo viên nhưng để làm tốt được câu này, học sinh phải có những cảm nhận văn học nhất định.
Tựu trung lại, tôi cho rằng đề thi Ngữ văn của Hà Nội là một đề thi tốt, sáng tạo. Với cách ra đề thi kiểu này thì chắc sẽ không còn cảnh học sinh cầm những bài văn dài mấy mặt giấy để học thuộc lòng một cách máy móc.
Đặt câu hỏi chưa chuẩn
Cá nhân tôi cho rằng, đề Ngữ văn của TP.HCM có những sáng tạo nhất định (câu 3).
Tuy nhiên, cách ra đề như vậy theo tôi là khó và do đó không phù hợp với mục đích của đề thi là tuyển sinh vào lớp 10 đại trà.
Câu 1 của đề yêu cầu giải thích nhan đề của hai tác phẩm khá nổi tiếng. Tất cả các vấn đề này, học sinh ít nhiều được học ở trường.
Tuy nhiên, bản thân tôi cũng không biết phải trả lời câu hỏi này như thế nào để đủ ý. Với "Đoạn trường tân thanh" của Nguyễn Du thì việc giải thích nhan đề của tác phẩm này không phải là điều quá dễ dàng. Đề thi tốt nghiệp môn Văn năm 2005, hệ THPT có câu yêu cầu học sinh giải thích ngắn gọn nhan đề truyện ngắn "Đôi mắt" của Nam Cao, nhưng đáp án lại không hề ngắn gọn chút nào.
Nếu chỉ nhìn vào nội dung và nhan đề của tác phẩm để giải thích thì học sinh khó đạt điểm tối đa của câu hỏi. Học sinh làm câu này phải nói thêm về việc đổi tên tác phẩm của Nam Cao (từ “Tiên sư thằng Tào Tháo” thành “Đôi mắt”). Theo tôi, cách hỏi của câu 1 chưa thực sự tốt, dễ làm cho học sinh viết lan man.
Riêng câu 3 của đề thi, nếu là câu phân loại thì nên giảm điểm của câu này xuống (2 điểm chẳng hạn).
Vẫn theo dạng đề thi cũ, đề thi có câu 4 là câu yêu cầu học sinh viết thành một bài văn hoàn chỉnh. Tuy nhiên, nếu xét về cách đặt câu hỏi (trích nguyên: "Phẩm chất và số phận người phụ nữ phong kiến qua nhân vật Vũ Nương trong "Chuyện người con gái Nam Xương" của Nguyễn Dữ) thì đây không phải là một câu hỏi.
Và với cách ra đề như trên thì học sinh khó xác định được yêu cầu của câu hỏi. Như vậy, có thể hiểu rằng cách đặt câu hỏi như vậy là chưa chuẩn.
Tóm lại, theo ý kiến cá nhân tôi, đề thi Ngữ văn của TP.HCM có những sáng tạo nhưng chưa thực sự chuẩn mực, chưa thực sự cơ bản, sự phân loại chưa thật sự sâu sắc.
|