- "Để có được đội ngũ cán bộ, công chức thực sự là công bộc của nhân dân và có tài năng, vấn đề cốt lõi cần thay đổi là phương pháp quản lý và bảo đảm tiền lương, chế độ ưu đãi. Đồng thời, cần những chế tài phù hợp để buộc thôi việc công chức không đủ năng lực, phẩm chất", Chủ tịch Pháp luật của Quốc hội Nguyễn Văn Thuận nói  trước Ủy ban Thường vụ QH (UBTVQH), tại buổi thảo luận sáng nay (28/2) về dự thảo Luật Công vụ.

Cán bộ cấp xã có chuyên môn, trình độ, đáp ứng được tiêu chuẩn thì chuyển thành công chức. Ảnh: VA

Theo Bộ trưởng Nội vụ Trần Văn Tuấn, dự luật cũng quy định chính sách lựa chọn, sử dụng và đãi ngộ tài năng trong hoạt động công vụ. Tuy nhiên, theo UBTVQH, đây là một dự luật "khó", cần nhiều thời gian bàn thảo.

"Người giỏi không vào nổi, người kém không cho "ra" được"

Theo ông Đào Trọng Thi, Chủ nhiệm UB Văn hóa, giáo dục, thanh niên, thiếu niên và nhi đồng của QH, cần tách bộ máy sự nghiệp ra khỏi thành phần công chức vì từ trước tới nay tất cả các khâu tuyển dụng, quản lý, tiêu chuẩn... đều rất vướng. 

Ông Thi nói: “Thay vì tuyển được người chuyên môn giỏi lại chỉ tuyển được công chức hành chính. Đáng lẽ phải cho thử việc mới có đánh giá được đầy đủ, đằng này theo quy định lại chỉ tổ chức một kỳ thi nên toàn tuyển được những “anh học thuộc lòng”. Thế nên, phải phân biệt rõ mới có được đội ngũ cán bộ tốt cả về chuyên môn và hành chính. Tuy vậy, cần phải cẩn thận bởi nếu không sẽ thành ra hành chính hóa bộ phận chuyên môn...” 

“Rõ ràng là tuyển dụng không đạt yêu cầu. Tôi đã từng gặp trường hợp tuyển một công chức vào làm công tác đối ngoại ở UBND cấp tỉnh. Ở vị trí này, ngoại ngữ phải là ưu tiên hàng đầu. Người dự tuyển đã từng công tác tại Anh 3 năm, ngoại ngữ rất tốt nhưng cuối cùng lại trượt vì môn quản lý hành chính không đủ điểm. Cũng biết là “trượt” mất cán bộ giỏi và mình không có được người mình cần nhưng “barem” tuyển dụng có rồi, không khác được. Nhiều người giỏi chuyên môn đã bị trượt như thế”, ông Hiền nói.

Chủ nhiệm UB Các vấn đề xã hội Trương Thị Mai nhận định dự án Luật Công vụ là "rất khó" song rất cần thiết để thay đổi bộ máy công chức hiện nay. 

Bà Mai nói: “Bộ máy hiện nay rất “cứng”. Người đã vào được rồi thì chẳng bao giờ phải “ra” trừ khi tự mình đề xuất xin “ra”. Làm việc tốt hay không thì cũng 3 năm lên lương một lần. Nếu không bị kỷ luật thì ai cũng như ai . Như thế thì lấy đâu ra động lực để cạnh tranh, phát triển. Kết quả là người giỏi thì không vào được bộ máy trong khi người kém cũng không cho “ra” được”.

Bà Trương Thị Mai cũng đề xuất nên đặc biệt chú trọng đến công tác luân chuyển cán bộ. “Luân chuyển không chỉ để làm tốt hơn công tác mà còn để chống tham nhũng, tiêu cực, lạm dụng quyền lực”.

Nhiều người sẽ không còn được coi là công chức

Theo dự thảo Luật, một số lượng rất lớn những người đang công tác tại các đơn vị sự nghiệp công lập hiện nay sẽ không được coi là công chức. Chủ nhiệm UB Pháp luật Nguyễn Văn Thuận nói: "Đây là vấn đề quan trọng, có ảnh hưởng sâu rộng trong xã hội, đặc biệt với những người đang công tác tại ngành giáo dục và y tế".

Dự Luật Công vụ cũng quy định một hình thức kỷ luật mới là "giáng chức". Đồng thời, công chức có 2 năm liên tục bị đánh giá ở mức độ yếu (không hoàn thành nhiệm vụ) sẽ bị sa thải. Theo Bộ trưởng Tuấn, sở dĩ có quy định này là bởi "việc tuyển lựa công chức đã rất khó, muốn sa thải đúng thì việc đánh giá công việc của công chức đó cần được cân nhắc kỹ càng, không cẩn thận sẽ thiệt thòi cho họ".

Ông Tuấn cũng thừa nhận, hiện các quy chuẩn về đánh giá của ta "chưa phải là tốt lắm". 

• Vân Anh