Nợ bằng cấp... không có khả năng chi trả !
- Cán bộ, công chức xã, phường, thị trấn, yêu cầu tối thiểu phải tốt nghiệp THPT và có bằng trung cấp chuyên môn. Thế nhưng, ở Cần Thơ hiện có tới hơn 60% cán bộ lãnh đạo và 40% công chức... không đạt chuẩn!
 |
| Cán bộ bộ phận “một cửa” huyện Cờ Đỏ đang tiếp dân, giải quyết các thủ tục hành chính. |
Cán bộ, công chức xã, phường, thị trấn là người trực tiếp giải quyết nhiều thủ tục, giấy tờ hành chính cho dân, yêu cầu tối thiểu để đạt chuẩn phải tốt nghiệp THPT và có bằng trung cấp chuyên môn. Thời hạn cuối chuẩn hóa của Bộ Nội vụ là ngày 31/12/2006.
Thế nhưng, dù đã là TP trực thuộc Trung ương, nhưng Cần Thơ vẫn còn rất nhiều cán bộ, công chức xã, phường thị trấn “dưới” chuẩn rất xa. Vấn đề này, không những Sở Nội vụ mà cả các UBND quận, huyện cũng “bó tay” chưa biết giải pháp nào để vừa đủ cán bộ, vừa có đạo đức, vừa đúng chuẩn về chuyên môn?
Nợ bằng cấp, không có khả năng chi trả !
Sở Nội vụ TP Cần Thơ cho biết, hiện nay toàn thành phố có 1.305 cán bộ cấp xã, phường, thị trấn bao gồm cán bộ chuyên trách và công chức. Trong khi đó chỉ có khoảng 40% cán bộ chuyên trách (lãnh đạo) đủ chuẩn theo quy định (tốt nghiệp THPT và có bằng cấp chuyên môn) và đối với công chức là 60%.
Như vậy số lượng phải phấn đấu chuẩn hóa là 60% cán bộ lãnh đạo và 40% công chức. Mục tiêu này xem ra rất khó thực hiện vì trong số cán bộ chưa đủ chuẩn, có tới 15% (khoảng 180 cán bộ) chưa tốt nghiệp THPT và hàng trăm cán bộ có tuổi đời vượt quá tuổi để tiếp tục đào tạo chuẩn hóa.
Cán bộ, công chức xã, phường chưa chuẩn hóa về chuyên môn đã ảnh hưởng đến chất lượng, hiệu quả, hiệu lực quản lý, điều hành của bộ máy hành chính cấp xã. Ở một bộ phận có yêu cầu cao về trình độ cán bộ nhằm tăng cường cải cách hành chính là bộ phận “một cửa”, thế nhưng chuẩn cũng không đạt.
Địa phương “đứng đầu” thành phố về đội ngũ cán bộ “một cửa” chưa chuẩn hóa là huyện Phong Điền (mới chỉ đạt khoảng 44%), quận Cái Răng (58%), huyện Thốt Nốt (62%). Trong khi đó, yêu cầu của Trung ương khi triển khai thực hiện cơ chế “một cửa”, cán bộ trực thuộc bộ phận này phải là công chức đủ chuẩn 100%.
Trong khi đó tại huyện Cờ Đỏ, một trong những địa phương có số lượng cán bộ, công chức “dưới” chuẩn nhiều nhất trên địa bàn TP Cần Thơ hiện nay, tình trạng chuẩn hóa cán bộ lại càng thêm “ngán ngẩm”.
Đối với cán bộ lãnh đạo xã, thị trấn, huyện Cờ Đỏ hiện có 82 cán bộ, nhưng có tới 68 cán bộ chưa đủ chuẩn, còn nợ bằng cấp kéo dài. Trong đó, chưa chuẩn về chuyên môn là 62 người, trong đó còn có 20 người là cán bộ lãnh đạo chủ chốt xã nhưng chưa tốt nghiệp THPT! Ở huyện Cờ Đỏ, nhiều xã toàn bộ đội ngũ cán bộ lãnh đạo chủ chốt không có bằng cấp chuyên môn như Trường Xuân A, Đông Bình, Đông Thuận, Đông Hiệp… Cờ Đỏ cũng đã nhiều lần quyết tâm chuẩn hóa, nhiều lần tổ chức đưa đi học, gửi công văn thông báo danh sách cán bộ nợ bằng yêu cầu bổ sung... nhưng kết quả như “đá ném ao bèo”.
Ông Đào Anh Dũng, Chủ tịch UBND huyện Cờ Đỏ, cho biết: “Năm 2006, năm cuối cùng của thời hạn chuẩn hóa, huyện đã có chủ trương bắt buộc tất cả những cán bộ chưa có bằng THPT phải tiếp tục học tập đạt trình độ này, nếu không sẽ buộc thôi việc. Tuy nhiên, do hoàn cảnh và điều kiện, nhiều cán bộ chưa đáp ứng được và huyện cũng bỏ qua vì thiếu cán bộ. Cho những người này nghỉ việc thì cũng khó!”.
Ông Đào Anh Dũng cũng thừa nhận, do chưa chuẩn hóa về chuyên môn nên trong công tác chỉ đạo, điều hành, nhiều nơi còn lúng túng, nhiều nơi đã xảy ra tình trạng vi phạm các nguyên tắc quản lý nhà nước, nhất là về quản lý tài chính. Chỉ tính trong năm 2007, huyện Cờ Đỏ đã có 10 trường hợp cán bộ xã bị kỷ luật, trong đó phần lớn sai phạm về điều hành quản lý nhà nước về tài chính, những trường hợp sai phạm này đều rơi vào những trường hợp cán bộ lãnh đạo không có bằng cấp chuyên môn, thậm chí chưa tốt nghiệp THPT.
Ở Cờ Đỏ, nhiều xã 100% cán bộ không đạt chuẩn từ bí thư, chủ tịch hay phó chủ tịch xã, như Trường Xuân A, Trường Xuân, Đông Hiệp, Đông Bình, Đông Thuận, Định Môn. Tổng sổ cán bộ lãnh đạo của 14 xã chỉ có 14 người đạt chuẩn theo quy định.
Chuẩn hóa, vòng luẩn quẩn
Năm 2007, TP Cần Thơ đã chủ trương dành 29 biên chế của TP để thu hút cán bộ “chất lượng cao” (trình độ trên đại học) về xã, phường công tác nhưng kết thúc năm không thu hút được cán bộ nào. Trong khi đó, nhiều cán bộ chủ chốt, gồm bí thư, chủ tịch, các phó chủ tịch mặc dù chưa tốt nghiệp THPT, không có trình độ chuyên môn nhưng lại “cầm cương” điều hành dàn cán bộ dưới quyền có trình độ đại học! Nghịch lý này ít nhiều đã tạo ra “khoảng cách” trong tổ chức, hoạt động của bộ máy hành chính.
Việc chuẩn hóa số cán bộ chủ chốt này xem ra rất nan giải: Nếu để cán bộ đi học thì không có người điều hành, không cho đi học thì không thể chuẩn hóa! Hơn nữa, đa số cán bộ chủ chốt lớn tuổi đã “vượt” ngưỡng chuẩn hóa; nhiều cán bộ không có bằng THPT nên cánh cửa chuẩn hóa đã khép hẳn. Giải pháp chuẩn hóa bằng thay thế số cán bộ này thì lại đặt ra việc bố trí sắp xếp tổ chức, giải quyết chế độ cho “người ra đi”, rồi là tư tưởng cục bộ địa phương… Hàng ngàn lý do để cán bộ chủ chốt dù không đạt chuẩn nhưng vẫn “vô tư an vị”…
Theo Sở Nội vụ, nếu thực hiện theo đúng yêu cầu của Bộ Nội vụ về bắt buộc chuẩn hóa thì toàn TP sẽ thiếu khoảng 200 cán bộ xã, phường. Lãnh đạo cũng đã nhìn thấy vấn đề, và từ mấy năm nay liên tục lập kế hoạch mở các lớp trung cấp chuyên ngành, nhưng thường xuyên chiêu sinh không đủ học viên.
Dù đã rút kinh nghiệm các năm trước, kế hoạch tổ chức được thực hiện chặt chẽ hơn, nhưng cũng giống như những năm trước, kế hoạch đào tạo chuẩn hóa năm nay cũng vẫn chưa tới đâu trong kế hoạch chuẩn hóa. Chỉ có quận Ninh Kiều là có đội ngũ cán bộ công chức phường tương đối chuẩn theo quy định, còn các quận, huyện khác kết quả chuẩn hóa đến nay chỉ đạt khoảng 30%, như Ô Môn, Cờ Đỏ, Thốt Nốt...
Kết quả, từ năm 2005 đến nay, sau 3 năm thực hiện chuẩn hóa, mới chỉ mở được 7 lớp trung cấp, gồm kế toán (33 người), thống kê (33 người), quản lý văn hóa (26 người), địa chính (12 người), luật ( 2 lớp, 159 người), hành chính (67 người). Trong khi đó, yêu cầu chuẩn hóa của thành phố lên đến khoảng 1.000 cán bộ, công chức.
Về kế hoạch chuẩn hóa, ông Lê Phú Hào, Phó Giám đốc Sở Nội vụ cho biết: “TP Cần Thơ phấn đấu đến năm 2010 sẽ đạt chuẩn cán bộ khoảng 80% ở cấp quận, huyện; 70% đối với cấp xã, phường, thị trấn. Tuy nhiên, do hiện nay TP Cần Thơ tiếp tục chia tách địa giới hành chính, việc thiếu cán bộ lãnh đạo chủ chốt xã phường sẽ xảy ra nên công tác chuẩn hóa có lẽ sẽ chậm hơn so với kế hoạch”. Như vậy nếu chia tách địa giới hành chính, sẽ tiếp tục điệp khúc thiếu cán bộ, trong khi nhiều tỉnh thành khác trong khu vực đã tiến khá xa trong việc chuẩn hóa cán bộ xã, phường.
Theo báo cáo của Bộ Nội vụ, hiện nay khu vực ĐBSCL nhiều tỉnh đạt “ngưỡng” về chuẩn hóa cán bộ, như Vĩnh Long, Tiền Giang, Hậu Giang...
Cái vòng luẩn quẩn việc cán bộ xã, phường không đạt chuẩn, gây ra những sai phạm về quản lý, loay hoay để tìm cách bổ sung bằng cấp trong khi tuổi đã cao... rồi chia tách xã phường, điệp khúc thiếu cán bộ nên chuẩn hóa tiếp tục bị “bỏ quên” và chưa biết đến bao giờ mới có một đội ngũ cán bộ, công chức thực sự đúng nghĩa để người dân được nhờ!
|