- Hình phạt nào răn đe trẻ vị thành niên phạm tội, nên hay không bỏ tội đánh bạc ra khỏi Luật Hình sự, các tội phạm chiến tranh có đáng chịu án tử hình... tiếp tục được các ủy viên UBTVQH tranh luận tại phiên họp sáng nay (23/12).

Bớt đưa trẻ em ra tòa

Một băng tội phạm "nhí" bị TAND TP Đà Nẵng đưa ra xét xử. (Ảnh: HC)

Theo đó, trẻ vị thành niên có thể chấp hành hình phạt tại gia có điều kiện. Đây là "lối ra" tăng thêm cơ hội cho người vị thành niên rút ngắn thời gian ở các trại cải tạo.

Theo Chủ nhiệm UB Văn hóa, Giáo dục, Thanh thiếu niên và Nhi đồng QH Đào Trọng Thi, giam giữ trẻ em chỉ là biện pháp cuối cùng khi không còn hình phạt nào khác đủ răn đe hơn. Ông Thi góp ý, luật cần cụ thể hơn các điều kiện để áp dụng hình phạt tù tại gia.

Gia đình và địa phương phải có cam kết bảo lãnh và một cơ chế giám sát sao cho việc quản lý tại địa phương phải chặt chẽ hơn trong trại cải tạo.

Ông Thi dẫn chứng, khi ông đi khảo sát ở Bỉ đã chứng kiến việc hầu hết các trại tập trung có số nhân viên nhiều gấp đôi số trẻ đang cải tạo. "Đây là cách đầu tư để trẻ không có ấn tượng bị giam giữ. Nhưng đầu tư như vậy ở Việt Nam rất tốn kém", ông Thi nói.

Chủ nhiệm Ủy ban các vấn đề xã hội Trương Thị Mai cũng cho rằng, điều khoản bổ sung này là một tiến bộ tích cực và thay đổi căn bản. Bà Mai kiến nghị, trẻ vị thành niên không nên giam giữ quá lâu, hạn chế kết tội đối tượng này.

Phát biểu tại hội thảo mới đây về sửa đổi Luật Hình sự do UB Tư pháp tổ chức, Phó Vụ trưởng Vụ Pháp chế Bộ LĐTBXH Hà Đình Bốn đưa ra con số: “Từ năm 2003 đến 2007 có gần 70.000 trẻ vị thành niên vi phạm pháp luật hình sự với đủ loại do nhiều nguyên nhân, trong đó có việc giáo dục ở nhà trường, trường giáo dưỡng, gia đình chưa tốt. Trường hợp thật cần thiết mới áp dụng hình phạt tù”.

Còn theo TS. Trần Thị Hương - giảng viên ĐH Sư phạm TP.HCM, trong 5 năm (2001-2005) số người chưa thành niên phạm tội bị đưa ra xét xử năm sau luôn cao hơn năm trước. Nếu năm 2001 chỉ là 385 người thì năm 2005 đã lên đến 652 người, tức tăng 169,3%. 

Cân nhắc bỏ án tử hình với tội phạm chiến tranh

Nếu không, nói như Trưởng  ban Dân nguyện QH Trần Thế Vượng, luật sửa đổi chỉ toàn đưa ra khỏi khung tử hình những tội danh chưa xử được ai bao giờ.

Chẳng hạn, nhiều ý kiến cho rằng tội phạm chiến tranh, phá hoại hòa bình, chống loài người đều là những tội phạm nghiêm trọng nhất, cướp đi sinh mạng của hàng loạt người, hủy diệt môi trường, cướp bóc tài sản...  Chỉ nên loại bỏ hình phạt tử hình với 3 loại tội phạm này khi bỏ hoàn toàn án tử hình ra khỏi Bộ luật Hình sự.

Phó Chủ tịch QH Huỳnh Ngọc Sơn cho hay, có đưa ra hội trường biểu quyết ông cũng không nhất trí bỏ tử hình với tội phạm chiến tranh. Vì vấn đề này liên quan đến quốc gia, nhất là trong điều kiện các thế lực thù địch đang âm mưu diễn biến hòa bình.

Chủ nhiệm Ủy ban Quốc phòng An ninh Lê Quang Bình tán thành, chỉ nên bỏ tử hình với những tội không liên quan đến chính trị, quốc phòng, an ninh.

Trưởng ban Dân nguyện Trần Thế Vượng đề nghị cân nhắc vì nhiều tội như chống lại mệnh lệnh, đầu hàng... xuất phát từ hoàn cảnh chiến trường khắc nghiệt.

Chưa kể, tử hình các hành vi xâm phạm đến công trình an ninh quốc gia có vẻ quá nghiêm khắc. Ông Vượng dẫn chứng về hai hành vi "thiếu hiểu biết" vô tình phạm vào tội xâm hại tài sản quốc gia và đã bị tử hình một cách đau lòng. Một là việc cắt trộm dây chằng ở một cây cột điện cao thế bị đổ do bão, hai là cắt trộm đường dây thông tin.

Trong khi đó, theo ông Vượng, nên giữ tử hình với tội tham ô. "Chúng ta luôn đề cao chủ trương chống tham nhũng, luôn khẳng định tham nhũng còn phức tạp nhưng xử lý lại hạn chế,  hãn hữu mới xử án tử hình. Chỉ mong phát hiện và đưa ra tòa xử vài năm thôi còn chưa làm được", ông Vượng nói.

Theo ông,  dư luận xã hội sẽ không đồng thuận khi vừa qua mới lập ra Ban chỉ đạo phòng chống tham nhũng, hoạt động còn chưa được bao nhiêu, giờ sửa đổi Luật Hình sự lại tiếp tục bỏ án tử hình với tội danh này.

Đánh bạc: Nên quản lý có tổ chức

Một vấn đề khác được ông Trần Thế Vượng đặt ra với ban soạn thảo là sửa điều 248 tội đánh bạc theo hướng thông thoáng hơn.

Theo ông Vượng, luật quy định: "Cấm đánh bạc dưới bất kỳ hình thức nào" nhưng thực chất lại thừa nhận một ngoại lệ là cho phép casino Đồ Sơn hoạt động. Xổ số, đố vui có thưởng... theo ông Vượng, đều là đánh bạc. Chưa kể, vẫn có lượng lớn người Việt phải lén lút sang các sòng bạc Campuchia, gây thất thoát nguồn thu lớn.

"Hiện nhiều người muốn xin giấy phép kinh doanh casino. Tại sao chúng ta không cho phép kinh doanh có tổ chức, vừa đem lại nguồn thu, vừa đáp ứng được nhu cầu. Vì, luật quy định như vậy nhưng cũng không xử được là bao", ông Vượng khuyến cáo.

Như vậy, dù đã sửa đổi lần này là lần thứ 5, nhưng ĐBQH vẫn cho rằng các tiêu chí để thêm, sửa hoặc bỏ đi các tội danh vẫn chưa rõ ràng.

• Lê Nhung