- Một năm thực hiện "Nếp sống Văn minh đô thị" (VMĐT) có thể thấy sự đồng thuận, quan tâm của đa phần người dân TP.HCM khi đặt ra chủ đề này. Sắp tới, Ban chỉ đạo thực hiện nếp sống VMĐT sẽ chờ ý kiến của HĐND về việc có tiếp tục thực hiện chủ đề này trong năm 2009 hay không và sẽ có hướng giải quyết những bước tiếp theo ngay sau đó. Tuy nhiên, một năm không thể giải được bài toán VMĐT.

Hầu hết thành viên Ban chỉ đạo Năm thực hiện nếp sống VMĐT đồng tình tinh thần nói trên của trưởng ban chỉ đạo Nguyễn Thị Thu Hà (Phó Chủ tịch UBND TP.HCM) trong buổi họp ban chỉ đạo ngày 20/11, trước kì họp HĐND TP.HCM sắp tới.

Ông Trần Đại Đồng, Phó Giám đốc Công ty Môi trường Đô thị TP.HCM cho hay, người Nhật cần 10 năm để người dân nâng cao ý thức về môi trường, cụ thể là không xả rác bừa bãi. Mình một năm đòi giải quyết rốt ráo vấn đề VMĐT thì hoạ may có tài thánh!

Chưa đi vào cụ thể

Đại diện Đoàn Thanh niên góp ý: Nên sàng lọc lại nội dung chủ đề năm VMĐT. 3 vấn đề: trật tự lòng lề đường, môi trường, giao tiếp ứng xử nơi công cộng vẫn còn chung chung, rộng lớn quá. Nếu mỗi năm thực hiện 1 vấn đề chứ không ôm đồm, dàn trải như vừa qua thì sẽ có hiệu quả hơn.

Ban chỉ đạo đồng tình một năm không thể giải được bài toán VMĐT. Ảnh: V.Giang

Ông Nguyễn Thành Rum, Phó Ban chỉ đạo (GĐ Sở VHTT&DL) đồng tình ý kiến này, cho rằng cần chia nhỏ nội dung VMĐT chung chung ra thành nhiều chuyên đề nhỏ kẻo rơi vào tình trạng chồng chéo, thừa mà vẫn thiếu. Cần thiết tổ chức hội thảo cho từng chuyên đề ấy để có những ý kiến sát sườn của các chuyên gia, nhà khoa học.

Theo Trưởng Ban chỉ đạo Nguyễn Thị Thu Hà, cụ thể hơn, sẽ có những chuyên đề đi sâu tìm hiểu tiểu thương, công nhân, sinh viên – học sinh nghĩ gì về VMĐT, thực hiện VMĐT như thế nào? Ở môi trường trường học, bệnh viện, chợ…. VMĐT ra sao? Sẽ đặt lên bàn chuyên đề thu gom rác, rác thải công nghiệp xây dựng (xà bần), lấn chiếm lòng lề đường hay vận động cây xăng xây nhà VSCC để mổ xẻ sâu và tìm hướng giải quyết.

Mỗi thành phần, mỗi nơi có một cách quan tâm, nhìn nhận vấn đề khác nhau. Chỉ bằng cách đi sâu tìm hiểu, tìm phương pháp thực hiện sao cho phù hợp mới phát huy được như mong muốn - Trưởng ban chỉ đạo Nguyễn Thị Thu Hà nói.

Bà Hà cũng nhắc nhở Đoàn Thanh niên, Hội Cựu chiến binh, và nhiều đoàn thể chính trị khác chưa phát huy hết khả năng vai trò của mình. Chưa kể đến, nhiều sở, ngành trong vai trò nghiên cứu tham mưu nhưng đóng góp ý kiến rất mờ nhạt, đưa ra đề xuất chậm so với nhu cầu bức xúc cần đặt ra, công tác kiểm tra lại không thường xuyên… Vì thế, dù có thành công bước đầu nhưng chưa được như mong muốn.

Ông Nguyễn Văn Phước, PGĐ Sở Tài nguyên Môi trường TP.HCM kiến nghị thêm, qua thực tế, thấy Sở Quy hoạch kiến trúc, Sở Xây dựng cần bắt tay thực hiện VMĐT, nếu không khó hoàn thành mục tiêu. Ví dụ, quy hoạch lòng lề đường như thế nào, làm sao để có lòng lề đường thông thoáng, đẹp, hợp lí; hay giải quyết như thế nào những công trình xây dựng tồn đọng nhiều năm, những dự án để trống rất mất vệ sinh mà người dân TP.HCM nhiều khi vẫn vô tình coi như bãi rác tự phát… những vấn đề này Sở Quy hoạch kiến trúc và Sở Xây dựng sẽ có những ý kiến sát thực, hữu ích.

Chỉ tập trung quận trung tâm

Theo ông Nguyễn Thành Rum, nhiều quận huyện vẫn chưa có nhà vệ sinh, thùng rác công cộng.

Đổ lén xà bần trên đường Điện Biên Phủ, TP.HCM. Ảnh: P.L

Cụ thể, trong thời gian gần 1 năm qua, tập trung vào vấn đề lắp đặt thùng rác công cộng và NVSCC nhưng nhiều quận, huyện không thuộc khu trung tâm như 8, 9, 10, 11, Gò Vấp, Bình Chánh, Hóc Môn, Củ Chi… vẫn không có NVSCC nào được lắp đặt. Đặc biệt những quận đông dân lao động, nhập cư, ý thức chưa cao như Gò Vấp, Bình Chánh, Hóc Môn, Củ Chi… khi không có NVSCC, người dân vẫn vô tư phóng uế ra đường.

Ngoài ra, vấn đề xà bần gây ít nhiều căng thẳng cho ban chỉ đạo. Dù tính tới nay TP.HCM là địa phương đầu tiên trong cả nước bỏ tiền ngân sách chi trả giải quyết xà bần.

Nói về việc nhiều đơn vị thi công công trình lớn nhỏ ở Nhà Bè đổ lén xà bần chất cao như núi hai bên đường, ông Trần Đại Đồng, Phó Giám đốc Công ty Môi trường đô thị TP.HCM cho hay, đây là vấn đề không dễ giải quyết. Nguyên do chưa có điểm trung chuyển xà bần từ Nhà Bè qua Củ Chi, nơi tiếp nhận miễn phí xà bần như thành phố quy định. Việc vận chuyển hàng chục cây số qua các quận, huyện chiếm phần kinh phí đáng kể.

Ông Đồng kiến nghị, kèm theo giấy phép xây dựng phải có quy định cam kết đơn vị xây dựng ấy sẽ đổ xà bần đi đâu, có đúng nơi quy định hay không? Nếu cam kết thực hiện đúng mới được phép xây dựng, nếu sau đó “nuốt lời” sẽ phạt nặng. Chắc chắn sẽ hạn chế được phần lớn nạn đổ xà bần.

Để giải quyết vấn nạn đổ trộm rác xà bần, huyện Nhà Bè phải bỏ tiền tỷ để xử lý xà bần, lập chốt canh, kiểm tra cả ngày lẫn đêm khu vực “xà bần như núi” này và hiện đã giải quyết được tạm thời nạn đổ xà bần bừa bãi.

Trưởng ban chỉ đạo Nguyễn Thị Thu Hà đặt vấn đề cần có những trạm trung chuyển hợp lí, không thể xử phạt mạnh khi “gây khó” cho dân, khi không tạo điều kiện cho họ có nơi đổ xà bần hợp lí.

• Thu Hương