Không chống được tham nhũng nếu chỉ “soi” sai sót cá nhân
- Nếu coi các sai sót cá nhân hoặc tính bất cập của luật pháp là nguyên nhân chủ yếu dẫn đến tham nhũng, sẽ sai lầm trong công tác phòng chống tham nhũng. Nhận định này được đưa ra tại hội thảo "Chương trình cải cách hành chính cấp tỉnh: Hiện trạng và khuyến nghị" do Trung tâm Nghiên cứu phát triển hỗ trợ cộng đồng và Ban Dân chủ - Pháp luật, UBTƯ Mặt trận Tổ quốc VN tổ chức tại Đà Nẵng hôm nay (7/5).
 |
|
Ông Jairo Acuna-Alfaro, Cố vấn Chính sách về cải cách hành chính và chống tham nhũng của UNDP tại VN. Ảnh: HC
|
Nhận định trên thuộc về nhóm nghiên cứu "Tham nhũng, cải cách hành chính và phát triển".
Các thành viên - TS Martin Gaisborough, TS Đặng Ngọc Dinh và ThS Trần Thanh Phương cho hay: “Nhiều ý kiến cho rằng, nguyên nhân dẫn đến tình trạng tham nhũng tại VN là do cán bộ, công chức lộng quyền, ý thức đạo đức kém; cải cách hành chính chưa đạt kết quả; lương thấp; cơ chế xin – cho; thực thi pháp luật kém… Các nguyên nhân trên đúng nhưng không cơ bản”.
Theo các tác giả này, tương tự như một số nước, tham nhũng ở VN có ở mọi cấp, ngành, lĩnh vực như hành chính, chính trị, tư pháp, nhà nước, tư nhân, tham nhũng vặt, tham nhũng quy mô lớn… Các cấp hoạch định chính sách ở VN đã nhận thấy rõ hậu quả nặng nề nếu không chặn được tham nhũng.
Điều đáng chú ý, theo các tác giả, tham nhũng ở VN mang tính hệ thống. Điều này được thể hiện qua việc coi công quyền là phương tiện làm giàu cá nhân (nạn chạy chức), chăm lo mạng lưới bảo trợ của cá nhân (như đề bạt, bổ nhiệm dựa trên quan hệ thân hữu) và lợi dụng sự bất cập của pháp luật để thực hiện quyền lực.
Qua hơn 10 năm tiến hành, cải cách hành chính vẫn đạt kết quả thấp không phải do cán bộ thiếu năng lực mà do tính hệ thống kể trên có xu thế cản trở cải cách hành chính.
Đồng tình với ý kiến của Chủ tịch UBND TP Đà Nẵng Trần Văn Minh và bà Setsuko Yamazaki, Giám đốc quốc gia UNDP tại Hà Nội, ông Jairo Acuna-Alfaro, cố vấn chính sách về cải cách hành chính và chống tham nhũng của UNDP tại VN cho rằng, mối quan hệ giữa cải cách hành chính và phát triển kinh tế - xã hội ở VN còn hạn chế, rời rạc, thường chỉ tập trung cho phát triển kinh tế mà chưa chú trọng đúng mức đến việc phục vụ cho phát triển kinh tế - xã hội.
Để ngăn chặn hiệu quả nạn tham nhũng tại VN, TS Martin Gaisborough cùng các đồng sự kiến nghị, về lâu dài, hệ thống quản lý phải có trách nhiệm minh bạch cao và hành vi tham nhũng phải bị trả giá nhiều.
Cụ thể, cần tăng cường vai trò phòng chống tham nhũng của các tổ chức xã hội dân sự và cơ quan truyền thông đại chúng. Đồng thời, hình thành “lộ trình minh bạch” của Chính phủ và các ngành như thanh tra, kiểm toán, tòa án… cũng như cách thức phối hợp giữa các cơ quan này.
|
Sẽ hỗ trợ thực hiện 20 đề án chống tham nhũng
Thanh tra Chính phủ và Ngân hàng Thế giới tại VN sẽ tổ chức vòng chung khảo Ngày sáng tạo Việt Nam 2009 và các hoạt động trao đổi tri thức với chủ đề “Nâng cao tính trách nhiệm và minh bạch, giảm tham nhũng” vào ngày 12-13/5/2009 tại Hà Nội.
Đây là cuộc thi tìm kiếm các đề án nhằm thực hiện công tác phòng chống tham nhũng, nâng cao tính minh bạch và trách nhiệm tại cấp cơ sở.
Đã có hơn 150 đề án dự cuộc thi Ngày sáng tạo Việt Nam, tập trung vào các chủ đề: Tăng cường cải cách hành chính, trách nhiệm giải trình của chính quyền địa phương trước người dân, thúc đẩy và tạo điều kiện cho cộng đồng tham gia vào quá trình lập kế hoạch và chi tiêu ngân sách ở địa phương, đặc biệt là phần ngân sách do nhân dân đóng góp, đẩy mạnh tính công khai, minh bạch trong thủ tục hành chính...
Nội dung ý tưởng liên quan đến quyền tiếp cận thông tin cũng được khuyến khích như tăng cường nhận thức của người dân và cách tiếp cận thông tin về các chính sách, luật, quy định và ngân sách của Chính phủ, cải thiện sự chủ động từ phía chính quyền trong việc tuyên truyền, phổ biến pháp luật liên quan đến người dân như pháp luật về khiếu nại, tố cáo...
Đầu tháng 4, Ban tổ chức cuộc thi sẽ công bố các đề án lọt vào vòng chung khảo. Các tiêu chí đầu tiên để ý tưởng, sáng kiến được lựa chọn là phải có tính sáng tạo, tính khả thi, tính bền vững và khả năng nhân rộng.
Trong Ngày sáng tạo tổ chức vào tháng 5 này, tác giả các đề án vào vòng chung khảo sẽ trình bày với ban giám khảo các sáng kiến hỗ trợ công tác phòng chống tham nhũng, tăng tính minh bạch và trách nhiệm. Sẽ có khoảng 20 đề án xuất sắc nhất được lựa chọn, mỗi đề án có thể được cấp tối đa 15.000USD để thực hiện.
Thông tin chi tiết về chương trình Ngày sáng tạo VN 2009 được đăng tải trên trang web của Ngân hàng Thế giới: worldbank.org/vn/ngaysangtao, trang web của ngành Thanh tra: thanhtra.gov.vn và trên Báo Thanh tra.
|
|