- Phát biểu với báo giới sau lễ ký Công hàm trao đổi nối lại viện trợ vốn vay ODA của Nhật Bản dành cho Việt Nam chiều 31/3 tại Hà Nội, Đại sứ Sakaba Mitsuo cho rằng người có hành vi tham nhũng phải bị xử nghiêm minh theo pháp luật.

Đại sứ Nhật Bản Sakaba Mitsuo: Đang chờ kết quả điều tra của Việt Nam vụ PCI

Việt Nam và Nhật Bản phối hợp như thế nào để hành động hữu hiệu ngăn chặn tham nhũng, nhất là sau vụ PCI? Quan điểm của Nhật Bản về cấp vốn ODA cho Việt Nam?

Quan điểm của Nhật Bản là viện trợ cho sự phát triển kinh tế của Việt Nam và quan điểm đó hoàn toàn không có gì thay đổi. 

Tuy nhiên, tôi nghĩ rằng người có hành vi tham nhũng phải bị xử nghiêm minh theo pháp luật. Liên quan đến vụ tham nhũng này, hiện tại tòa án của Nhật Bản đã kết luận là có hành vi tham nhũng, hiện tại chúng tôi đang chờ kết quả điều tra của phía Việt Nam liên quan đến vụ việc PCI.

 

Ảnh: Xuân Linh

Phía Nhật Bản sẽ tiếp tục viện trợ cho Việt Nam. Trong năm nay, ngoài 4 dự án này, chúng tôi sẽ tiếp tục xem xét, nghiên cứu cho các dự án mới. Quan điểm của chính phủ Nhật Bản là sẽ tiếp tục hợp tác hữu nghị với VN, hỗ trợ cho VN phát triển kinh tế.

Vốn vay ODA rõ ràng đã giúp Việt Nam rất nhiều. Vậy còn tác động đối với Nhật Bản?

- Viện trợ ODA của Nhật Bản là viện trợ dành cho phát triển kinh tế của Việt Nam. Nền kinh tế của Việt Nam phát triển nhờ đó có thể mở rộng mối quan hệ thương mại giữa hai nước.

Hiện tại các cơ sở hạ tầng của Việt Nam như đường, cầu chưa hoàn thiện, cũng là trở ngại cho sự phát triển quan hệ kinh tế Nhật Bản và Việt Nam. Tôi nghĩ việc cải thiện cơ sở hạ tầng góp phần hỗ trợ Việt Nam phát triển kinh tế cũng như góp phần mở rộng quan hệ thương mại giữa hai nước.

Có đề nghị nào từ phía Nhật trong việc nối lại các khoản vay ODA?

- Tôi nghĩ không có điều kiện nào trong việc nối lại ODA. Tuy nhiên, như tôi trình bày, cần tăng cường minh bạch trong sử dụng ODA của Nhật Bản và cũng như thực hiện các biện pháp chống tham nhũng.

Bộ trưởng Kế hoạch và Đầu tư Võ Hồng Phúc:

"Khó tránh sơ hở"

Dư luận Nhật Bản quan tâm liệu nguồn vốn vay ODA sẽ được Chính phủ sử dụng minh bạch và hiệu quả như thế nào trong thời gian tới?

Thời gian qua, nhiều đoàn kiểm tra của Ngân hàng Thế giới, Ngân hàng Phát triển châu Á, đoàn Chính phủ và Quốc hội Nhật Bản đã sang xem xét, kiểm tra nguồn vốn ODA được sử dụng như thế nào. Tất cả có nhận định chung Việt Nam là nước sử dụng ODA có hiệu quả nhất. Các thủ tục, cơ sở pháp lý đều rõ ràng, minh bạch và Việt Nam được nêu gương là nước sử dụng hiệu quả nguồn tài trợ phát triển chính thức của cộng đồng quốc tế...

Tuy nhiên, trong cơ chế quản lý không thể tránh được sơ hở và có những người lợi dụng sơ hở đó để có hành động tiêu cực. Khi phát hiện ra vụ PCI, Chính phủ Việt Nam đã hợp tác chặt chẽ với Chính phủ Nhật Bản để xử lý vụ việc này. Hai bên đang thực hiện chương trình hành động chung để chống tham nhũng trong các dự án ODA.

Chính phủ Việt Nam trông chờ nguồn vốn viện trợ ODA trong tương lai như thế nào?

- Nguồn vốn ODA của Nhật Bản dành cho Việt Nam là nguồn lực quan trọng và hiện nay Nhật Bản đang đứng đầu danh sách các nước cung cấp ODA cho Việt Nam. Tổng nguồn tài trợ ODA dành cho Việt Nam đến nay gần 45 tỉ USD, trong đó tài trợ từ Nhật Bản chiếm khoảng 30%, một con số rất lớn.

Hiện nay Nhật Bản đang nghiên cứu các dự án lớn để mà nghiên cứu  tài trợ chẳng hạn như dự án Khu công nghệ cao Hòa Lạc, dự án đường sắt Cao tốc Bắc - Nam và nhiều dự án phát triển giao thông đô thị của Hà Nội, TP HCM và các thành phố khác.

Tôi hy vọng nguồn tài trợ của Chính phủ Nhật Bản dành cho Việt Nam ngày càng tăng thêm. Hiện nay với điều kiện kinh tế khó khăn, chính phủ Nhật Bản vẫn tăng viện trợ cho Việt Nam 10% hàng năm và chắc chắn tới đây sẽ còn tăng nữa.

Theo cam kết, hai bên sẽ thực hiện cơ quan đấu thầu chung?

- Hiện Cục Quản lý đấu thầu làm giám sát như cơ quan quản lý nhà nước. Những hành động cụ thể mà Việt Nam tiến hành hoàn toàn phù hợp. Việc ký thoả thuận hôm nay và hiệp định vay vốn chính thức vào ngày mai đã minh chứng điều này.

• Xuân Linh ghi