- Tình trạng công nhân đình công đang ngày càng gia tăng tại TP.HCM, trong khi có những công đoàn cơ sở phát hiện mâu thuẫn trong quan hệ lao động, vi phạm của doanh nghiệp nhưng do tâm lý sợ mất việc nên không mạnh dạn đề xuất giải quyết.

Sáng 10/2, Ủy ban Các vấn đề xã hội của Quốc hội đã làm việc với Ban Quản lý khu công nghiệp TP.HCM, bàn về khảo sát tình hình thực hiện pháp luật lao động.

Công nhân phải đình công để tự bảo vệ mình vì vai trò của công đoàn còn quá yếu. Ảnh: Thu Hòa

Công đoàn ở đâu?

Công nhân đình công là vấn đề bàn luận xoay quanh cuộc họp. Phó Ban Quản lý Khu công nghiệp và khu chế xuất TP.HCM (HEPZA) Lâm Văn Tiếp khẳng định: “Trong hoạt động, nhiều công đoàn cơ sở đã phát hiện những mâu thuẫn trong quan hệ lao động, vi phạm của doanh nghiệp về pháp luật lao động nhưng do tâm lý sợ mất việc nên không mạnh dạn kiến nghị, đề xuất với lãnh đạo doanh nghiệp giải quyết”.

“Thực tế pháp luật lao động về đình công chưa thực sự đi vào cuộc sống”, ông Tiếp chỉ ra. Vì trình tự thực hiện một cuộc đình công đúng luật phức tạp, trong khi người lao động vì bức xúc trước quyền lợi của mình bị vi phạm nên ngừng việc tập thể để gây áp lực mà không thực hiện đúng các thủ tục về đình công. Mặt khác, do tâm lý “chỉ có đình công mới được doanh nghiệp giải quyết”.

Ông Nguyễn Văn Bé - trưởng Ban quản lý KCX Tân Thuận đồng tình: “Một trăm phần trăm các vụ đình công của công nhân xảy ra là không có sự hiện diện của công đoàn”.

“Công đoàn cơ sở phải đứng ra đấu tranh vì quyền lợi của công nhân để tránh dẫn đến tình trạng đình công. Các công đoàn cơ sở đã thật sự là chỗ dựa cho công nhân chưa? Không thể dựa vào công đoàn trên được, phải gần gũi tìm hiểu đấu tranh cho công nhân chứ”, Phó chủ tịch UBND Thành phố Nguyễn Thị Thu Hà nói.

Đơn giản hóa thủ tục, trình tự đình công

Theo bà Nguyễn Thị Hồng Hà, đại diện Phòng công nghiệp - thương mại TP.HCM, vai trò của các hiệp hội rất quan trọng, cần được duy trì để đại diện cho các doanh nghiệp đàm phán, bảo vệ quyền lợi hợp pháp của các doanh nghiệp.

Lãnh đạo HEPZA kiến nghị Quốc hội, Chính phủ nghiên cứu luật về tiền lương, các quy định có giá trị pháp lý trong việc thực hiện cơ chế đối thoại định kỳ giữa người sử dụng lao động và người lao động tại nơi làm việc.

HEPZA cũng đề nghị Tổng liên đoàn lao động kiến nghị Chính phủ có những chính sách cụ thể nhằm hạn chế sự phụ thuộc về tiền lương, thu nhập của công đoàn cơ sở với doanh nghiệp, đảm bảo cho công đoàn có đủ diều kiện, bản lĩnh thực hiện quyền đại diện, bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của công nhân và tổ chức lãnh đạo đình công theo đúng pháp luật.

Thủ tục, trình tự đình công cần phải đơn giản hơn để tạo điều kiện thuận lợi cho người lao động đình công đúng luật. 

Chủ nhiệm Ủy ban Các vấn đề xã hội của Quốc hội Trương Thị Mai cho biết, sẽ có luật quy định quan hệ lao động cụ thể để dễ xử lý các vấn đề liên quan đến quyền lợi công nhân, đến đình công.

• Thu Hòa