- "Sản phẩm công nghệ cao rất hiếm nên lâu nay ở VN vẫn ăn chắc bằng cách lựa chọn công nghệ thấp hơn", ông Đào Trọng Thi, Chủ nhiệm UB Văn hóa, giáo dục, thanh thiếu niên và nhi đồng QH nói, trong phiên thảo luận chiều nay (31/3) tại Ủy  ban Thường vụ QH về dự án Luật Công nghệ cao.

Vệ Tinh VINASAT-1 đang được dỡ xuống từ máy bay phản lực chuyên dụng An-124, do hãng Lockheed Martin vận chuyển từ sân bay Philadenphia (Mỹ) đến French Guiana, Nam Mỹ vào ngày 7/3 vừa qua. Nguồn: ESA-CNES.

Chủ nhiệm UB Pháp luật Nguyễn Văn Thuận bày tỏ lo lắng, vì rằng, quy định như vậy quá tràn lan và không xác định đúng mục tiêu. "Với nguồn lực hiện có, cần tập trung vào lĩnh vực nào? Chuyên gia không có? Tiền cũng không. Đâu sẽ là lĩnh vực cạnh tranh của chúng ta? Nếu không xác định đúng thì 50 năm nữa Việt Nam cũng không có đủ tiền, nhân lực để nắm giữ được bất kỳ công nghệ nào", ông Thuận nói.

Chưa kể, như Chủ nhiệm UB Khoa học, công nghệ và Môi trường QH Đặng Vũ Minh cho biết, công nghệ cao là lĩnh vực mà những quốc gia đang sở hữu luôn nắm giữ như một bí quyết cạnh tranh chủ yếu, không muốn chuyển giao cho các quốc gia khác.

Quy định tràn lan còn dẫn đến một cuộc chạy đua "để cái gì, lĩnh vực nào cũng được ưu tiên công nghệ cao", ông Phan Xuân Dũng (UB Khoa học, Công nghệ và Môi trường) cảnh báo. Theo ông Dũng "cần chọn lõi, chọn tinh để tập trung nguồn lực".

Ông Đào Trọng Thi bổ sung "đây là con bài của các QG trong cạnh tranh". Chính vì vậy, ngoài việc xác định lĩnh vực ưu tiên, cũng cần vạch ra lộ trình phát triển. Ông Thi cho rằng,  trong giai đoạn đầu, Việt Nam nên tiếp nhận công nghệ quốc tế để ứng dụng. Khi đã chuẩn bị đủ nguồn công nghệ lẫn đào tạo được chuyên gia công nghệ cao, lúc đó mới có thể nghĩ đến chuyện nghiên cứu cho ra đời các sản phẩm công nghệ cao của riêng VN "ganh đua cùng thế giới".

Theo ông Thi, cũng nên cân nhắc điều khoản ghi trong dự thảo về ưu đãi phát triển nhân lực công nghệ cao. Theo đó, dự thảo quy định chuyên gia công nghệ cao trong nước đảm nhiệm các công việc tương đương chuyên gia nước ngoài cũng sẽ được hưởng các điều kiện sống và làm việc tương tự.

Ông Đào Trọng Thi cho rằng, mức thu nhập của chuyên gia nước ngoài gấp 10 - 15 lần so với chuyên gia trong nước, "vậy ngân sách sẽ lấy từ đâu ra? Chưa kể, còn liên quan đến chế độ cho chuyên gia lĩnh vực khác như chuyên gia kinh tế, ngân hàng, y tế?".

Luật chỉ cần đưa ra một cơ chế, trong đó hỗ trợ các đơn vị nghiên cứu tạo nguồn thu và điều chỉnh quỹ lương từ nguồn thu đó. "Như hiện nay, chuyên gia được nhận nhiều nhất cũng chỉ gấp 2,5 lần lương cơ bản. Nếu muốn trả cao hơn là phải làm chui", ông Thi tiết lộ.

Lần đầu tiên đưa ra lấy ý kiến tại UBTVQH, dự án luật này sẽ còn được tiếp tục chỉnh sửa, hoàn thiện.

• Lê Nhung