- Chiều nay (3/11), Bộ trưởng Nội vụ Trần Văn Tuấn đọc tờ trình trước QH về thí điểm bỏ HĐND quận, huyện, phường và thí điểm người dân bầu trực tiếp chủ tịch xã. Ủng hộ chủ trương này nhưng các ĐBQH cho biết, sẽ phải cân nhắc kỹ cách làm trước khi bấm nút thông qua Nghị quyết. 

Phó Trưởng đoàn ĐBQH Vĩnh Phúc, nguyên Trưởng ban Văn hóa - Xã hội HĐND tỉnh Hoàng Văn Toàn:

Bỏ HĐND cấp huyện: Quốc hội phải bàn kỹ 

Phó Trưởng đoàn ĐBQH Vĩnh Phúc Hoàng Văn Toàn: Bỏ HĐND cấp huyện chắc chắn sẽ gây xáo trộn. Ảnh: XD

Vĩnh Phúc cũng nằm trong danh sách các tỉnh chuẩn bị cho việc thí điểm, chúng tôi sẽ bỏ HĐND ở 6 huyện và thí điểm bầu chủ tịch xã trực tiếp ở 10 xã. 

Việc bỏ HĐND chắc chắn sẽ gây xáo trộn với nhiều người, vì thế tỉnh sẽ phải tuyên truyền dần chủ trương này. Vì sẽ có những ảnh hưởng như, phải bố trí sắp xếp lại cả một đội ngũ cán bộ đang công tác với các chức danh từ chủ tịch, phó chủ tịch, ủy viên thường trực. 

Thứ 2 là cơ chế vận hành. Trước đây HĐND hằng năm quyết định rất nhiều vấn đề của địa phương, kể cả chương trình KTXH, nay thẩm quyền lại chuyển lên cho cấp trên. 

Trong cùng một thời gian, nơi bỏ, nơi vẫn giữ lại hội đồng thì sẽ có sự lệch pha. Chắc chắn là khi bộ máy của nó có 2 hình thái khác nhau thì cách vận hành cũng khác nhau. Nơi nào không bỏ thì tiếp tục vận hành như cũ còn nơi thí điểm thì phải làm việc theo kiểu mới. 

Dĩ nhiên, Quốc hội sẽ phải bàn bạc kỹ trước khi ban hành Nghị quyết. Chưa kể, đây cũng đang là đề án thí điểm. Nếu chúng ta chuẩn bị tốt thì sẽ triển khai được trên diện rộng, còn ngược lại thì có khi phải rút lại thí điểm. 

Về việc bầu chủ tịch xã, đây là điều chưa có trong tiền lệ ở Việt Nam nên tôi nghĩ rằng khi thí điểm phải rất thận trọng. Sự lựa chọn trực tiếp bao giờ cũng có hai mặt.

Nhiều người cầm lá phiếu đi bầu để chọn ra anh chủ tịch thì chắc chắn tính khách quan cũng sẽ cao hơn nhưng không loại trừ ở địa phương có hiện tượng những người tâm huyết, chính trực nhiều khi hay va chạm và làm mất lòng xung quanh. Còn ngược lại, những người do đứng ở các vị trí ít va chạm trực tiếp lại được lòng dân. 

ĐB Võ Văn Liêm (Vĩnh Long):

Quyết định của dân sẽ sáng suốt nhất

ĐB Võ Văn Liêm chất vấn trước QH những vấn đề liên quan đến nông dân, nông thôn. Ảnh: Trí Dũng

Nhiều người e ngại chuyện bè cánh hay dòng họ nhưng vấn đề không đến nỗi cản trở lắm vì mục đích của người ta là bầu ra một vị chủ tịch thay mặt cho dân một xã để điều hành hoạt động KTXH. 

Nếu vì ủng hộ cho họ hàng mà bầu ra một người không có phẩm chất năng lực, kinh tế xã hội của địa phương đi xuống, trong đó sẽ bao hàm cả quyền lợi của mình chứ.  

Cần tuyên truyền để cử tri nhận thức đúng điều này. Và như thế sẽ không xảy ra vấn đề đáng ngại là ai đó nếu thuộc dòng họ đông hơn sẽ nhận được nhiều lá phiếu hơn và ông ta không đại diện cho cái chung.

Cá nhân tôi, nếu đi bầu tôi sẽ chọn người phải có năng lực, kiến thức, phẩm chất, phải vì dân do dân, đặt lợi ích tập thể lên trên hết. 

Ngoài ra, vị chủ tịch đó cũng phải có kiến thức, hiểu biết nhất định về khoa học - kỹ thuật để hướng dẫn cho người dân sản xuất, áp dụng tiến bộ khoa học. 

Chủ tịch mới do dân bầu cũng cần phải biết lên mạng nắm bắt thông tin nông nghiệp, chẳng hạn, giá cả vật tư, những biến động ảnh hưởng đến nông nghiệp để trước mắt định hướng cho người dân trong xã mình.  

Do đó, tôi ủng hộ những người có uy tín, phẩm chất, trách nhiệm với nhân dân. Không nhất thiết phải là đảng viên. Vị chủ tịch đó cũng phải biết gần dân, lắng nghe dân và chia sẻ với nhân dân thì cũng mới có thể đại diện cho nhân dân. 

Việc lấy phiếu tín nhiệm theo định kỳ cũng là cần thiết, nhưng phải cân nhắc và xem kỹ cách thức bởi vì đây mới làm thí điểm.  

Trưởng ban Công tác đại biểu QH Phạm Minh Tuyên:

Phải đảm bảo sự lãnh đạo của Đảng 

Tôi cho rằng việc muốn tăng thẩm quyền chủ tịch do dân bầu chưa phù hợp. Vì thực chất, trong quan hệ làng xã hiện nay, chủ tịch UBND vẫn phải chịu trách nhiệm giám sát của hội đồng. Không thể giao quyền lực tuyệt đối hoặc lớn hơn hiện nay được. Bầu chủ tịch xã, về hình thức rất dân chủ, rất trách nhiệm nhưng cũng phải đảm bảo sự lãnh đạo của Đảng bộ.

• Lê Nhung