- Thảo luận tại hội trường chiều 29/5, Quốc hội vẫn băn khoăn khi dự thảo Luật Quản lý nợ công bỏ ngỏ việc quản lý nợ của doanh nghiệp Nhà nước (DNNN). Lo ngại trước việc Chính phủ bảo lãnh cho DN vay vốn, nhất là DNNN, các đại biểu yêu cầu Chính phủ phải báo cáo thường niên trước QH về vấn đề này.

Không quản chuyện vay nợ của DNNN

Ảnh: HP

Lý giải việc không đưa vấn đề nợ của DNNN vào trong phạm vi điều chỉnh của Luật, Chủ nhiệm UB Tài chính - Ngân sách QH Phùng Quốc Hiển cho hay để bảo toàn và nâng cao hiệu quả sử dụng vốn trong DNNN, “Luật sử dụng vốn nhà nước đầu tư vào kinh doanh” đã được đưa vào chương trình xây dựng luật của QH khóa XII. Việc quản lý vốn nhà nước, trong đó có vay nợ của DNNN sẽ được điều chỉnh bởi luật này.

Hơn nữa, hiện nay, một số luật hiện hành như Luật DN, Luật Phá sản… đã quy định về quản lý; quyền, nghĩa vụ vay, trả nợ đối với nợ DN tự vay, tự trả.

“Quy định mọi khoản nợ của DNNN thuộc phạm vi điều chỉnh của luật thì đồng nghĩa với việc khẳng định trách nhiệm pháp lý của Nhà nước với những khoản nợ DNNN tự vay, tự trả. Cùng với nó là nguy cơ phát sinh nghĩa vụ trả nợ của Nhà nước trong trường hợp DNNN mất khả năng thanh toán”, ông Hiển nói.

Thêm vào đó, khi DNNN không đủ khả năng trả nợ thì phải thực hiện thủ tục phá sản theo quy định của pháp luật về phá sản. Trong cơ chế thị trường, việc vay, trả nợ của DNNN sẽ do DN tự quản lý, tự chịu trách nhiệm trước pháp luật.

“Việc quy định riêng về quản lý nợ đối với một số loại hình DN là không hợp lý”, ông Hiển nhấn mạnh.

Thận trọng đi vay và bảo lãnh vay

Cùng với vấn đề vay nợ của DNNN, các ĐBQH lo ngại trước việc Chính phủ bảo lãnh tín dụng cho DN vay vốn. ĐB Nguyễn Thị Mỹ Hương (Đà Nẵng) cảnh báo, kinh nghiệm của các nước trên thế giới trong những năm 70, 80, đặc biệt là các nước Nam Mỹ cho thấy vấn đề bảo lãnh Chính phủ cần phải thận trọng.

Vì thế, “với những khoản vay bảo lãnh của Chính phủ không có lý do gì họ không cho vay, bởi họ luôn trong trạng thái an toàn. Chúng ta là người đi vay phải rất thận trọng”, bà Hương nhấn mạnh.

Theo bà Hương, cần quy định chặt chẽ những loại hình, những dự án nào được cấp bảo lãnh Chính phủ. Trong khi đó, dự thảo luật mới quy định rất chung, “tạo kẽ hở trong quá trình thực thi pháp luật”.

Đơn cử, quy định "người bảo lãnh phải cảnh báo sớm về nguy cơ vi phạm cam kết bảo lãnh" rất chung chung và trừu tượng, không biết cảnh báo sớm là trong bao lâu.

Về loại hình những dự án được cấp bảo lãnh: những loại hình sản xuất hàng hóa, cung cấp dịch vụ xuất khẩu phù hợp với định hướng phát triển của đất nước. Đó là những loại hình nào?

Hơn nữa, dự luật được soạn thảo trong bối cảnh Việt Nam chưa gặp suy giảm kinh tế, cho nên vẫn viết theo hướng mô hình phát triển tập trung vào đầu tư nước ngoài, bảo lãnh các dịch vụ xuất khẩu. "Thị trường nội địa cũng là một hướng ưu tiên, vậy việc bảo lãnh cho DN vay vốn thì sao?", ĐB Nguyễn Văn Phúc (Bình Thuận) nêu.

Theo ĐB Trần Du Lịch (TP.HCM), cần làm rõ nhiệm vụ quản lý bảo lãnh: “Lâu nay, tình hình Việt Nam chưa thấy nợ Chính phủ không trả nổi, ở địa phương cũng chưa thấy ai quỵt nợ. Nhưng DN vay là vấn đề… Điều cử tri lo lắng nhất là bảo lãnh cho DN, chủ yếu là DNNN”.

Soi vào dự thảo luật về các điều kiện bảo lãnh tín dụng, “coi chừng một số khoản bảo lãnh hiện nay dưới xa tiêu chí này”, ông Lịch cảnh báo, và đề nghị làm chặt.

Vị Ủy viên UB Kinh tế của QH khuyến nghị, hàng năm, trong báo cáo về chi tiêu, thu nợ và trả nợ ngân sách, Chính phủ phải báo cáo QH về tình hình bảo lãnh và sử dụng bảo lãnh tín dụng cho DN”, để “kiểm soát và quản lý”.

• Hoàng Phương