- Pháp lệnh Công an xã vừa được Ủy ban Thường vụ Quốc hội (UBTVQH) thông qua chiều 21/11 nghiêm cấm lợi dụng thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn của công an xã để gây phiền hà, sách nhiễu nhân dân, xâm phạm lợi ích Nhà nước, quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân.

Cả nước hiện có 105.361 công an xã. Ảnh: An ninh Thủ đô

Trưởng công an xã có lương và phụ cấp

Theo Pháp lệnh, lực lượng công an xã gồm các chức danh Trưởng công an xã, Phó trưởng công an xã và công an viên.

Công an viên được bố trí theo thôn, xóm, ấp, bản, làng, phum, sóc. Công an xã được trang bị vũ khí, công cụ hỗ trợ, hồ sơ, sổ sách và các trang thiết bị, phương tiện cần thiết khác để thực hiện nhiệm vụ theo quy định của pháp luật.

Lực lượng này có 14 nhóm nhiệm vụ, quyền hạn cụ thể, trong đó thực hiện các quy định của pháp luật về quản lý cư trú, chứng minh nhân dân và các giấy tờ đi lại khác; quản lý vật liệu nổ, vũ khí, công cụ hỗ trợ, bảo vệ môi trường; quản lý về an ninh, trật tự đối với ngành nghề kinh doanh có điều kiện trên địa bàn xã theo phân cấp.

Công an xã cũng có nhiệm vụ tiếp nhận, phân loại theo thẩm quyền các vụ việc có dấu hiệu vi phạm pháp luật về an ninh, trật tự, an toàn xã hội trên địa bàn xã; kiểm tra người, đồ vật, giấy tờ tùy thân, thu giữ vũ khí, hung khí của người có hành vi vi phạm pháp luật quả tang; tổ chức bắt người phạm tội quả tang, người có quyết định truy nã, truy tìm lẩn trốn trên địa bàn xã; dẫn giải người bị bắt lên cơ quan công an cấp trên trực tiếp.

Về chế độ, chính sách đối với công an xã, Pháp lệnh quy định rõ Trưởng công an xã được hưởng lương và phụ cấp, trong khi Phó trưởng công an xã và công an viên được hưởng phụ cấp hàng tháng theo quy định của Chính phủ.

Thứ trưởng Bộ Công an Nguyễn Khánh Toàn cho hay, từ năm 1999 đến nay, đã có 60 công an xã hi sinh khi đang làm nhiệm vụ, nhưng mới chỉ có 19 người được công nhận là liệt sỹ và hưởng chế độ, chính sách. "Tôi là người giải quyết việc đó, đầu tiên chỉ được bằng khen, sau mới được 3 triệu đồng, rồi tăng lên 5 triệu, nay là 10 triệu, trong khi công an xã là lực lượng ở cơ sở, cọ xát trực tiếp với dân", ông Toàn cho hay.

Theo tổng hợp từ các địa phương, cả nước có tới 2.663 Phó trưởng công an xã và công an viên tự bỏ việc hoặc xin thôi việc. Trong khi đó, tình hình tội phạm và các vi phạm pháp luật khác tại địa bàn nông thôn đang gia tăng và diễn biến phức tạp. Việc ban hành Pháp lệnh Công an xã tạo cơ sở pháp lý cho tổ chức, hoạt động của lực lượng này, đáp ứng yêu cầu bảo vệ an ninh, trật tự ở địa bàn nông thôn trong tình hình mới. 

Có hiệu lực từ ngày 1/7/2009, các quy định của Pháp lệnh này được áp dụng đối với Công an thị trấn, nơi chưa bố trí tổ chức công an chính quy.

Cả nước hiện có 105.361 công an xã, trong đó có 9.345 Trưởng công an xã, 11.013 Phó trưởng công an xã và 94.678 công an viên.

• Vân Anh