Bộ trưởng bị chi phối bởi nhiều yếu tố khách quan

Không lên ghế nóng lần này nhưng là người đã nhiều lần trả lời chất vấn tại các kỳ họp trước của QH cũng như tại phiên họp UBTVQH, ông thấy việc Quốc hội ra Nghị quyết sau chất vấn sẽ có tác dụng như thế nào để nhắc nhở các bộ trưởng thực hiện lời hứa?

- Có Nghị quyết Quốc hội thì việc thực hiện sẽ nghiêm minh, kỷ cương và tăng trách nhiệm hơn. Nghị quyết vừa để bộ trưởng tăng cường hơn trách nhiệm của mình và QH cũng có điều kiện giám sát chặt chẽ hơn hoạt động của ngành.

Nhưng để làm được một việc, ngoài quyết tâm thì các bộ trưởng còn bị chi phối bởi nhiều yếu tố khách quan, các mối quan hệ khác chứ không phải bộ trưởng bàng quan, không chú ý thực hiện lời mình đã hứa.

Nếu không có Nghị quyết của Quốc hội thì bộ trưởng cũng luôn nhớ đến việc mình phải làm để báo cáo tại các kỳ sau.

Những tác động khách quan ảnh hưởng đến việc bộ trưởng thực hiện lời hứa mà ông vừa nói là gì?

- Theo quy chế làm việc, không phải một ngành có thể giải quyết được vì còn quan hệ với địa phương, bộ, ngành, cơ chế chính sách, thiên tai, rủi ro, không lường trước...

Vậy theo ông, tới đây, mỗi phiên chất vấn của bộ trưởng có nên mời thêm các chủ tịch tỉnh để phân chia rạch ròi trách nhiệm TƯ, địa phương?

- ĐBQH đều có quyền yêu cầu và trao đổi lại nếu vấn đề chưa rõ. Vì nhiều ĐBQH cũng đồng thời là chủ tịch, bí thư các tỉnh mà.

Cá nhân ông có ngại lên ghế nóng trả lời chất vấn không?

- Tôi không ngại gì. Trrước diễn đàn lớn tất nhiên cũng lo lắng, nhưng nếu chất vấn đúng, với tinh thần xây dựng, tập trung cũng giúp bộ trưởng có cơ hội thông tin lại với đại biểu và cử tri những vấn đề quan tâm và giúp phát hiện khiếm khuyết để làm. Nhiều ý kiến của đại biểu cũng là gợi ý cho bộ trưởng.

Làm như cách của kỳ này - đi theo cụm vấn đề - tốt hơn là hỏi và nắm thông tin. Đi vào chi tiết quá, ở nơi khác có thể được nhưng lên đến QH thì nên tập trung ở tầm vĩ mô.

Nếu là đại biểu, tôi cũng thấy chưa được thuyết phục

Có chuyện các bộ trưởng trong những lần đầu ra chất vấn thường hứa nhiều, càng về sau càng ít hứa hơn, có phải vì biết là khó thực hiện?

- Chắc chắn bộ trưởng nào cũng muốn làm được việc mà mình đã nói chứ không phải nói rồi để đó. Trải bao năm làm quản lý, ngồi lên đến cương vị bộ trưởng rồi, không phải cứ thích nói gì thì nói.

Dùng chữ hứa là phải rất thận trọng. Có thể vì chưa tính được hết những yếu tố bên ngoài nên các bộ trưởng có phần dè dặt. Họ có lý do cả chứ không phải cứ bảo họ ngày càng ngại hứa...

Chúng ta đã có quy chế về xử lý trách nhiệm người đứng đầu nhưng nếu việc xác định trách nhiệm cụ thể luôn phải tính thêm yếu tố bên ngoài thì đến bao giờ quy chế này mới được vận dụng?

- Trách nhiệm cũng đã rõ ở từng ngành, từng cấp. Người đứng đầu ngành chịu trách nhiệm trong lĩnh vực, phạm vi của mình. Chứ bộ trưởng không thể nào là người phải chịu hết.

Trách nhiệm đến đâu, tùy từng vấn đề. Sai do pháp luật thì phải xử lý theo pháp luật, còn không làm được do hoàn cảnh thế này, hoàn cảnh thế kia thì trách nhiệm của anh là phải rút kinh nghiệm.

Ngồi theo dõi các buổi chất vấn kỳ này, ông ấn tượng nhất với phần trả lời của bộ trưởng nào?

- Với tư cách cùng nghề bộ trưởng, tôi rất chia sẻ. Có những vấn đề được trả lời xác đáng, chặt chẽ nhưng cũng có nhiều câu trả lời tôi thấy nếu là đại biểu, tôi cũng chưa được thuyết phục.

Ai làm ông thấy chưa được thuyết phục, thưa ông?

- Như Chủ tịch Nguyễn Phú Trọng nói, có phần trách nhiệm của bộ này, của bộ kia...

• Lê Nhung