Việt Nam là một đất nước có lợi thế về biển, với vị trí chiến lược nằm trên một trong số ít tuyến đường giao thông đường biển quốc tế quan trọng nhất thế giới. Tuy nhiên, đã từ lâu, chúng ta chưa có tư duy để phát triển kinh tế biển trong đó, vận tải biển đóng vai trò hết sức quan trọng trong nền kinh tế quốc dân. Một số quốc gia tuy không giàu tài nguyên nhưng vẫn phát triển là nhờ hệ thống cảng biển tốt như Singapore, Hồng Kông…

Thật đáng mừng, những tư duy mới về phát triển kinh tế biển đã được Nhà nước, Chính phủ quan tâm thông qua việc phê duyệt chiến lược phát triển kinh tế biển đến năm 2020, theo đó “phải phấn đấu để nước ta trở thành một quốc gia mạnh về biển, giàu lên từ biển, bảo vệ vững chắc chủ quyền quốc gia trên biển, phấn đầu kinh tế biển đóng góp khoảng 53-55% GDP, 55-60% kim ngạch xuất khẩu của cả nước, giải quyết tốt các vấn đề xã hội, cải thiện một bước đáng kể đời sống của nhân dân vùng biển và ven biển”.

Các công ty vận tải biển của Việt Nam phần lớn là các công ty vận tải biển cỡ nhỏ, chưa đủ sức vươn tới khắp các đại dương, đặc biệt các hãng tàu Việt Nam, không hề có một công ty nào trang bị được tàu chở container loại lớn (tàu mẹ), trong khi đó, lượng hàng hóa vận chuyển container bằng đường biển ngày càng tăng, các công ty VTB của Việt Nam chỉ có được một số tàu chở container loại nhỏ (Feeder) và hàng hóa từ Việt Nam xuất đi các nước châu Âu, châu Mỹ đều qua các cảng trung chuyển là Hồng Kông, Singapore….

Việc các công ty VTB của Việt Nam chưa đủ sức lớn mạnh cũng một phần là do sự yếu kém của hệ thống cảng biển Việt Nam, cả nước chỉ có vài cảng lớn như Cảng Sài Gòn, Cảng Hải Phòng, Cảng Cái Lân, Cảng Đà Nẵng… nhưng cũng chỉ cho phép loại tàu có trọng tải nhỏ hơn 30.000 DWT. Việc xây dựng cảng nước sâu tại Vịnh Vân Phong đã được các nhà khoa học khảo sát, nghiên cứu từ rất nhiều năm qua và đã được trình lên Thủ tướng Chính phủ cho phép phê duyệt xây dựng Cảng nước sâu tại Vịnh Vân Phong. Nếu xét về vị trí địa lý cũng như độ sâu, độ kín gió, khả năng bị sa bồi… thì phải nói đây là một vị trí lý tưởng duy nhất của Việt Nam đáp ứng các nhu cầu về phát triển cho nền kinh tế đất nước cũng như đảm bảo về an ninh, quốc phòng.

Mặc dù vậy, nhưng Cảng nước sâu Vân Phong có nguy cơ bị thu hẹp diện tích do một dự án thép của tập đoàn POSCO (Hàn Quốc) đầu tư, đã được Chính phủ đồng ý về chủ trương, cho phép POSCO - VINASHIN tiến hành nghiên cứu xây dựng nhà máy thép có quy mô rất lớn chiếm xấp xỉ 1000ha và lấy thêm một phần diện tích đất đã được quy hoạch dành cho phát triển cảng nước sâu Vân Phong. Việc đầu tư xây dựng nhà máy thép ở Vịnh Vân Phong là việc làm cũng rất thiết thực trong bối cảnh đất nước đang cần đầu tư, tuy nhiên Việt Nam còn có khá nhiều địa điểm để lựa chọn cho việc xây dựng nhà máy thép thì tốt hơn hết hãy chọn một địa điểm khác thích hợp hơn. Rất mong trong tương lai, Việt Nam có một cảng biển tầm cỡ quốc tế, góp phần đưa Việt Nam thành “con hổ” Châu Á.

Nhà máy thép Possco tại Pohang - Hàn Quốc đang nhả khói. Ảnh chụp tháng 1/2008: Văn Quang

Là người dân thành phố Nha Trang thơ mộng và xinh đẹp, hiện nay, tôi đang làm nghiên cứu sinh tại Hàn Quốc. Tôi nhất trí với tất cả ý kiến của người dân cũng như các nhà khoa học là chuyển nhà máy thép tới một vị trí khác để không làm mất đi một cảng trung chuyển quốc tế lớn trong tưong lai, và không làm ô nhiễm môi trường của một thành phố du lịch Nha Trang hiện nay, cũng như thành phố Vân Phong trong tương lai. Than, dầu khí có thể cạn kiệt, một nơi như Vân Phong sẽ là tài nguyên vĩnh cửu.  

Hoàng Anh Vũ, Lạc Long Quân, Tân Bình, HCM, email: hoanganhvu64@...
Tôi chỉ là người dân bình thường, không phải là một nhà khoa học hay một nhà kinh tế nên tôi không đánh giá và nhìn nhận vấn đề này như họ được. Nhưng tôi chỉ xin nói lên một điều rằng: Vân Phong chỉ có một và nó là sự lựa chọn duy nhất và tốt nhất nếu chúng ta nghĩ về một cảng trung chuyển tầm cỡ của thế giới, trong khi nhà máy thép có thể xây dựng ở bất cứ nơi đâu. Hãy thận trong để sau này chúng ta không hối tiếc.
 

Ý kiến của bạn về vấn đề này