- Việc mở ồ ạt các trường ĐH với nhiều loại hình đào tạo, cùng với đó là chất lượng giáo dục ĐH đi xuống vẫn là bức xúc của rất nhiều cử tri. Để nâng cao chất lượng, tạo công bằng, có ý kiến đề nghị không nên phân biệt loại hình đào tạo, tất cả SV học cùng ngành phải hoàn thành các tín chỉ, môn học như nhau và tham gia một kì thi tốt nghiệp ĐH chung.

6,5 điểm cũng vào ĐH, chất lượng kém là dễ hiểu

Mấy năm nay, vào kỳ tuyển sinh ĐH, chúng ta được biết trường ĐH tỉnh Q. tuyển sinh, thí sinh đạt 6,5 điểm/3 môn cũng đậu ĐH. Thí sinh thi ĐH tỉnh T. 3 môn được 7 điểm cũng thành sinh viên… Như vậy, trung bình mỗi môn có 2,3 điểm, kiến thức cơ bản ở đâu ra để các SV này tiếp thu khối lượng kiến thức khổng lồ trong trường ĐH? Khi ra trường, các cử nhân, kỹ sư này sẽ phục vụ như thế nào cho đất nước?

Chúng tôi thật sự buồn và lo lắng cho nền giáo dục của nước nhà. Tôi đã đọc đâu đó câu “Phi thương, bất phú. Phi trí, bất thịnh”. Hình ảnh các khu nhà chung cư cao cấp ngập lụt trong nước mênh mông ở Hà Nội đầu tháng 11 vừa qua đúng như hình ảnh xã hội ta đang ngập lụt trong nền giáo dục nước nhà. Nguyễn Trung Dũng, Hà Nội

Trong một lớp học tại chức. (Ảnh VNN)

Vấn đề là Bộ GD-ĐT cấp quá nhiều "quota" cho các trường, nâng số SV hàng năm lên quá cao, không tính đến nhu cầu xã hội. Tất nhiên, sau đó các trường phải làm gì thì mọi người quá hiểu… Đây là một kiểu xin - cho trong xã hội ta.

Các trường ĐH, CĐ hiện nay đào tạo theo cơ chế thị trường, tức là càng đông sinh viên càng lãi, chưa kể các loại hình đào tại từ xa, tại chức…

Hiện nay, phong trào "đại học tỉnh" nở rộ, tỉnh nào cũng cố mở cho được một trường ĐH trên cơ sở trường cao đẳng sư phạm và các vị quan chức giáo dục về hưu cũng tranh thủ cơ chế, mối quan hệ, mở một trường ĐH tư thục… làm cho hệ thống giáo dục ĐH vô cùng nhốn nháo. Tất cả các trường ĐH, CĐ này đều do Bộ GD-ĐT thẩm định hồ sơ, trình Thủ tướng Chính phủ quyết định. Đổ lỗi cho địa phương là không đúng. Bộ GD-ĐT phải là người chịu trách nhiệm lớn nhất trong việc này.

Tại các trường "đại học tỉnh", cũng với từng ấy giáo viên dạy hệ CĐ, “sau một đêm ngủ dậy” lập tức trở thành giảng viên ĐH. Sinh viên thiếu, ít người học nên các trường quơ quàng cả các sinh viên chỉ 5, 6 điểm thi ĐH, đó cũng là điều dễ hiểu. Còn các trường tư thục chủ yếu là giảng viên thỉnh giảng, giảng viên cơ hữu chỉ là số nhỏ. Vì vậy, chất lượng giáo dục kém là điều dễ hiểu. Đặng Quang Linh, Quảng Trị

Mở nhiều trường, cả công lập và dân lập đều đi xuống

Chúng tôi không chấp nhận việc mở nhiều trường đại học vì:

1. Giảng viên cơ hữu không đủ. Giảng viên thỉnh giảng đa số đang làm ở các cơ quan, nhà trường. Trách nhiệm ở nơi làm việc không cho phép họ tham gia giảng bên ngoài. Như vậy, nơi công tác thì thiếu trách nhiệm, còn nơi làm thêm thì cũng không thể có trách nhiệm cao được.

2. Hầu hết các trường ĐH hiện nay đều quá tải, trách nhiệm của giảng viên sẽ không cao nếu đi làm thêm bên ngoài lại được trả công cao hơn. Như vậy, chất lượng cả trường công lập và dân lập đều đi xuống. Trịnh Văn Thanh, TP.HCM

Khi xin mở trường, người ta chạy tìm kiếm "người cộng tác" là các giáo sư, tiến sỹ… chỉ để kê khai cho "đẹp đội hình" sau đó là mở và quên luôn số "cộng tác viên" này vì sợ tốn kém mà chỉ lo tìm các SV mới ra trường để trả lương cho rẻ. Hơn nữa, với kiểu mở trường như vậy thì ngay cả các giáo sư được mời thỉnh giảng thì cũng khó đảm bảo chất lượng và sự phát triển bền vững cho trường bởi một giáo sư có tên ở khá nhiều trường cũng khó có đủ thời gian và sức khoẻ "chạy sô". Bộ trưởng là người quá biết chuyện này và phải chịu trách nhiệm, không thể đổ lỗi cho bất kỳ ai. Bùi Huy Khoát, Hà Nội

Không thể so sánh với nước ngoài

Tôi là một giảng viên ĐH, vì vậy rất quan tâm đến phần trả lời chất vấn của Bộ trưởng Bộ GD-ĐT Nguyễn Thiện Nhân. Tuy nhiên, khi nghe xong chất vấn, tôi thấy rất buồn và hoàn toàn không tán thành với cách trả lời của ông.

Thứ nhất, Bộ trưởng nói là tỉ lệ SV ĐH của ta mới bằng 1/2 của Thái Lan, Nhật Bản và 1/3 của Mỹ... nên phải "cố gắng phấn đấu". Đây là một biểu hiện của căn bệnh thành tích. Rõ ràng, việc phát triển phải căn cứ vào thực tế của nước ta, không phải cứ cố gắng bằng họ về số lượng mà quên đi chất lượng. Điều này đã quá rõ ràng khi chất lượng SV ra trường của ta không đáp ứng yêu cầu. Kinh tế nước ta chưa bằng 1/30 của nước Nhật trong khi lại muốn tỉ lệ SV bằng họ là không logic.

Thứ hai, Bộ trưởng nói là "...Một phần tăng các trường CĐ, ĐH là do người học thiếu... thận trọng!" càng khó có thể chấp nhận hơn. Xét về khía cạnh cá nhân, đúng là có những hệ quả do quyết định của họ gây ra nhưng nếu cả một bộ phận lớn người học như vậy thì chắc chắn phải do những chính sách vĩ mô gây ra. Tôi không nghĩ lựa chọn của SVVN lại có sự khác biệt với những SV nước khác để là nguyên nhân dẫn đến tình trạng tăng chóng mặt các trường ĐH, CĐ như hiện nay. Minh Quy, Hưng Yên

Tôi không hiểu sao các vị lãnh đạo của ta thường lấy số liệu thống kê của nước ngoài để so sánh. Theo Bộ trưởng Bộ GD-ĐT, tỷ lệ SV trên 1 vạn dân của Việt Nam mới chỉ bằng 1/2 của Thái Lan, Nhật Bản, Pháp và bằng 1/3 các nước như Mỹ, Australia. Thật là buồn cười khi so sánh một nền kinh tế phát triển vào loại bậc nhất, có nhu cầu sử dụng lao động có trình độ cao với một nền kinh tế đang phát triển, cần một lượng lao động chất lượng cao không nhiều mà chủ yếu là lao động phổ thông. Hoang Anh, Hà Nội

Người dân nhận thức được thì đâu cần tới Nhà nước

Không thể nói “lạm phát” các trường ĐH là do người học. Theo quan hệ cung cầu, người học có nhu cầu còn nhà trường đáp ứng cung. Người dân nếu đủ trình độ nhận thức mà làm được những điều Bộ trưởng nói thì đâu cần tới Nhà nước?

Bộ GD-ĐT sinh ra để làm gì, chức năng thế nào, chắc Bộ trưởng hiểu hơn ai hết. Bộ GD-ĐT phải biết đất nước đang cần gì, thiếu gì, thầy hay thợ. Nói chung, không thể “giao” trách nhiệm quản lý cho “toàn dân” được. Nếu không thực thi chức năng quản lý Nhà nước về giáo dục thì đâu cần Bộ GD-ĐT làm gì? Noah Nguyen, Georgia, USA

Hãy hành động thay vì đổ lỗi

Việc mở ĐH như là "phong trào phổ cập" ĐH đến mọi đia phương cùng với hệ thống "giáo dục thường xuyên", "giáo dục từ xa" đã tạo điều kiện hợp lý hóa bằng cấp cho những người không có thực lực, tạo ra đội ngũ kỹ sư, bác sỹ, cử nhân với trình độ yếu kém và hạ thấp trình độ ĐH nước nhà.

Ngành giáo dục qua nhiều năm cải cách vẫn thể hiện bộ mặt ngày càng yếu kém, thể hiện nhiều vấn đề "rất nóng" mà xã hội quan tâm như chương trình, sách giáo khoa, nạn mua bán bằng cấp, mua điểm, thi thuê, mua luận án, kể cả luận án tiến sỹ..., trình độ người học không tương xứng với bằng cấp, từ các cấp phổ thông lên đến trên ĐH. Tôi cho rằng ngành giáo dục cần nghiêm túc định lại chiến lược của mình. Phạm Hữu, Khánh Hòa

Nga đã có chủ trương đóng cửa 80% trường ĐH

Có một nghịch cảnh xảy ra là hai người cùng tốt nghiệp THPT, một người đậu vào ĐH qua kỳ thi ngặt nghèo sẽ đứng ngoài đường khi tốt nghiệp, còn người thi trượt đã cầm chắc một vị trí trong cơ quan Nhà nước. Có "cầu" thì ắt có "cung". Chính vì lý do đó, trong một khoảng thời gian ngắn các trường "đại học" này buộc phải thuê giáo viên các trường phổ thông, hoặc đang giảng dạy hoặc đã về hưu, để dạy chương trình "đại học". Thử hỏi, cơ quan công quyền đã có quá nhiều những "cử nhân tại chức", "cử nhân liên kết" lại được bổ sung bằng sản phẩm của những trường như thế thì làm sao đất nước khá lên được? Nạn bùng nổ các trường ĐH có lẽ không chỉ ở Việt Nam. Gần đây, Nga phải đưa ra chủ trương giải tán khoảng 80% các trường ĐH tại nước này. Lý Trần Thông, moskau07@...

Không phân biệt loại hình đào tạo, tổ chức thi tốt nghiệp ĐH

Tôi nghĩ rằng, việc cấp phép cho quá nhiều trường ĐH, CĐ mà không có mạng lưới quy hoạch đồng bộ từ Trung ương tới địa phương sẽ dẫn tới việc sẽ có nhiều trường ĐH, CĐ kém chất lượng, chỉ chạy theo lợi nhuận và nhu cầu của người học chứ không đào tạo theo dự báo của Nhà nước (chưa có). Chỉ tiêu đào tạo hiện nay cũng nhiều bất cập, chủ yếu do các trường đăng ký và xin chỉ tiêu rồi Bộ GD-ĐT duyệt, chứ không phải Bộ là đơn vị điều tiết chỉ tiêu đào tạo theo dự báo trong 10, 20 năm tới ra sao. Các trường ĐH, CĐ nước ngoài “vô tư” tuyển sinh mà không có duyệt chỉ tiêu gì cả.

Việc đào tạo có quá nhiều hệ: chính quy, tại chức, từ xa... rất bát nháo, chủ yếu chạy theo nhu cầu bằng cấp của xã hội mà không quan tâm đến chất lượng. Hiện nay, muốn có 01 tấm bằng ĐH để tiến thân quá dễ dàng, thi đậu đầu vào hệ tại chức được là sẽ tốt nghiệp.

Đã đến lúc chúng ta không nên phân biệt các loại hình đào tạo nữa mà cần siết chặt đầu ra như các nước khác đã làm. Chúng ta mở rộng đầu vào và siết đầu ra như hình chiếc phễu để SV tốt nghiệp bất cứ hệ nào cũng có kiến thức chuyên môn như nhau.

Các doanh nghiệp nước ngoài tuyển dụng thì đăng báo tuyển SV hệ chính quy (vì không tin tưởng các loại hình khác) và các cơ quan Nhà nước thì cứ “vô tư” quy hoạch cán bộ học tốt nghiệp ĐH hệ tại chức (vì xin việc nơi khác cũng khó). Thậm chí có những anh chị lấy luôn cả bằng Thạc sỹ sau khi học tại chức vì được cơ quan tạo điều kiện về kinh phí và thời gian để học.

Tôi đề nghị, chúng ta không nên phân biệt loại hình đào tạo, tất cả sinh viên học cùng ngành thì cùng phải hoàn thành các tín chỉ, môn học như nhau (do Bộ GD-ĐT quy định). Học xong các môn, tổ chức thi tốt nghiệp ĐH, yêu cầu SV các hệ đào tạo phải qua cùng 01 mức độ thi khó giống nhau và cấp bằng cũng giống nhau. Vũ Đình Thắng, TP.HCM